Viettel khởi công nhà máy chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam tại Hòa Lạc

Ngày 16/1/2026, Việt Nam chính thức khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội, một cột mốc quan trọng trong hành trình xây dựng năng lực công nghệ của đất nước. Dự án do Viettel chủ trì trên diện tích 27 ha, với sự tham dự của lãnh đạo cấp cao, cho thấy quyết tâm đưa Việt Nam tiến sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn. Đây được xem là mắt xích then chốt mà ngành còn thiếu, hướng tới mục tiêu tự chủ công nghệ và một tương lai an toàn.

Cột mốc của ngành bán dẫn Việt Nam

Lễ khởi công ngày 16/1/2026 tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một nhà máy chế tạo chip bán dẫn do doanh nghiệp trong nước chủ trì. Dự án được Viettel triển khai trên diện tích 27 ha, được định vị là hạ tầng quốc gia phục vụ toàn bộ chuỗi từ nghiên cứu, thiết kế, kiểm thử tới chế tạo chip. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo cấp cao, thể hiện tầm quan trọng chiến lược của ngành bán dẫn trong định hướng phát triển đất nước.

Theo lãnh đạo Chính phủ, nhà máy chế tạo chip công nghệ cao chính là mắt xích then chốt mà Việt Nam còn thiếu trong chuỗi giá trị bán dẫn. Trước đây, Việt Nam chủ yếu tham gia ở các khâu lắp ráp, kiểm thử và đóng gói, vốn nằm ở phần cuối và có giá trị gia tăng thấp hơn. Việc bổ sung khâu chế tạo giúp hoàn thiện chuỗi giá trị, đưa đất nước tiến gần hơn tới mục tiêu tự chủ về một trong những công nghệ nền tảng quan trọng nhất hiện nay.

Lễ khởi công nhà máy chip bán dẫn đầu tiên tại Hòa Lạc. Nguồn: YouTube

Lộ trình triển khai tới năm 2030

Dự án được triển khai theo giai đoạn 2026 đến 2030 với lộ trình rõ ràng. Theo kế hoạch, tới cuối năm 2027, nhà máy dự kiến hoàn thành xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử. Đây là bước quan trọng để kiểm chứng năng lực vận hành và làm chủ quy trình chế tạo, vốn đòi hỏi độ chính xác và tiêu chuẩn rất cao trong ngành bán dẫn.

Giai đoạn tiếp theo từ 2028 đến 2030 tập trung vào hoàn thiện và tối ưu quy trình, nâng cao hiệu quả dây chuyền theo tiêu chuẩn ngành, đồng thời làm nền tảng nghiên cứu các công nghệ chế tạo chip tiên tiến hơn. Cách tiếp cận theo từng bước này phản ánh thực tế rằng xây dựng năng lực chế tạo chip là quá trình dài hơi, cần tích lũy kinh nghiệm và đầu tư bền bỉ thay vì kỳ vọng kết quả tức thì.

Vì sao chế tạo chip là khâu khó nhất?

Trong chuỗi giá trị bán dẫn, chế tạo là khâu phức tạp và tốn kém bậc nhất, đòi hỏi nhà máy sạch đạt chuẩn nghiêm ngặt, thiết bị tinh vi và đội ngũ kỹ sư trình độ cao. Đây là lý do chỉ một số ít quốc gia và tập đoàn trên thế giới làm chủ được công nghệ này. Việc Việt Nam bắt tay vào khâu chế tạo, dù ở quy mô khởi đầu, là bước đi tham vọng thể hiện quyết tâm vươn lên trong ngành.

Bán dẫn là nền tảng của gần như mọi thiết bị công nghệ hiện đại, từ điện thoại, máy tính tới ô tô và hệ thống AI. Sự phụ thuộc vào nguồn cung chip nước ngoài từng bộc lộ rủi ro lớn trong các giai đoạn đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Phát triển năng lực chế tạo nội địa vì thế không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn liên quan tới an ninh công nghệ và khả năng tự chủ của quốc gia trong dài hạn.

Việt Nam trong bản đồ bán dẫn khu vực

Những năm gần đây, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn trong ngành bán dẫn, thu hút nhiều nhà máy lắp ráp, kiểm thử và đóng gói của các tập đoàn lớn, đồng thời phát triển mảng thiết kế vi mạch với lực lượng kỹ sư ngày càng đông. Nhà máy chế tạo mới bổ sung mảnh ghép còn thiếu, giúp đất nước có mặt ở nhiều công đoạn hơn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tham vọng này song hành với các nỗ lực khác về hạ tầng công nghệ, từ trung tâm dữ liệu AI tới đào tạo nhân lực số. Khi kết hợp lại, các mảnh ghép này tạo nền tảng cho một hệ sinh thái công nghệ cao trong nước. Tuy nhiên, cạnh tranh trong ngành bán dẫn rất khốc liệt, đòi hỏi Việt Nam phải kiên trì đầu tư, thu hút nhân tài và hợp tác quốc tế để biến tiềm năng thành kết quả thực tế. Bối cảnh này gắn với cuộc đua hạ tầng số, có thể tham khảo bài cuộc đua trung tâm dữ liệu AI Việt Nam.

Ý nghĩa với người dân và chặng đường phía trước

Với người dân và doanh nghiệp, việc phát triển công nghiệp bán dẫn nội địa mang lại nhiều kỳ vọng dài hạn, từ tạo việc làm chất lượng cao, thu hút đầu tư tới nâng vị thế công nghệ của đất nước. Một hệ sinh thái bán dẫn mạnh hơn cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia chuỗi cung ứng và hợp tác với đối tác quốc tế.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế rằng đây là ngành đòi hỏi thời gian dài, vốn lớn và sự kiên trì. Kết quả cụ thể của nhà máy sẽ rõ dần qua từng giai đoạn, đặc biệt sau mốc sản xuất thử dự kiến vào cuối 2027. Dù vậy, việc khởi công đã là một bước tiến mang tính biểu tượng và chiến lược, đặt nền móng cho tham vọng tự chủ công nghệ của Việt Nam trong những năm tới. LongTechVision sẽ tiếp tục theo dõi tiến độ dự án.