Cuộc đua trung tâm dữ liệu AI Việt Nam: Viettel dẫn đầu, TP.HCM bứt phá

Cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam đang nóng lên rõ rệt trong năm 2026. Khi nhu cầu tính toán cho AI và cloud bùng nổ, các doanh nghiệp công nghệ lớn đua nhau đầu tư mở rộng hạ tầng, biến đây thành một trong những mảng kinh doanh sôi động nhất. Viettel hiện dẫn đầu thị phần, theo sau là VNPT, CMC, FPT và VNG, trong khi TP.HCM nổi lên như cực tăng trưởng mới của data center, cloud và AI. Đây là lĩnh vực được nhiều bên ví như mỏ vàng tỷ USD trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

Viettel dẫn đầu cuộc đua hạ tầng dữ liệu

Theo các số liệu được công bố, Viettel đang dẫn dắt mảng trung tâm dữ liệu và AI tại Việt Nam với khoảng 41% thị phần, bỏ khá xa các đối thủ phía sau. Vị thế này đến từ lợi thế về quy mô, nguồn lực và hạ tầng viễn thông sẵn có của tập đoàn. Không dừng lại ở đó, Viettel còn công bố kế hoạch mở rộng mạnh mẽ, cho thấy quyết tâm giữ vững ngôi đầu trong giai đoạn nhu cầu hạ tầng AI tăng vọt.

Cụ thể, Viettel triển khai 5 trung tâm dữ liệu mới trong giai đoạn 2026 tới 2030, với tổng công suất lên tới 350 MW, đạt các tiêu chuẩn quốc tế như Uptime Tier III và TIA-942 Rated 3 trở lên. Đây là các chuẩn cao về độ tin cậy và vận hành liên tục, cần thiết cho những hệ thống phục vụ AI và doanh nghiệp lớn. Nhiều dự án trọng điểm trong số này được đặt tại khu vực TP.HCM, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của thành phố trong bản đồ hạ tầng số quốc gia.

Viettel đầu tư mạnh vào hạ tầng data center phục vụ AI. Nguồn: YouTube

TP.HCM trở thành cực tăng trưởng mới

Một điểm nổi bật trong bức tranh năm 2026 là sự vươn lên của TP.HCM như cực tăng trưởng mới của data center, cloud và AI tại Việt Nam. Thành phố hiện có hơn 15 trung tâm dữ liệu đang vận hành của các đơn vị như Viettel, VNPT, FPT và CMC, cùng độ phủ 5G cao. Sự tập trung hạ tầng này tạo ra hệ sinh thái thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai các dịch vụ số và AI ngay tại khu vực kinh tế năng động nhất cả nước.

Lý do TP.HCM hấp dẫn đến từ nhiều yếu tố: nhu cầu lớn từ cộng đồng doanh nghiệp, hạ tầng điện và viễn thông phát triển, cùng vị trí kết nối thuận lợi. Khi các doanh nghiệp đặt trung tâm dữ liệu gần nơi phát sinh nhu cầu, độ trễ giảm và dịch vụ ổn định hơn. Việc nhiều dự án mới tiếp tục được lên kế hoạch tại đây cho thấy xu hướng tập trung hạ tầng dữ liệu về thành phố sẽ còn tiếp diễn trong những năm tới.

Vì sao data center là mỏ vàng thời AI?

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo kéo theo nhu cầu khổng lồ về sức mạnh tính toán. Việc đào tạo và vận hành các mô hình AI đòi hỏi hàng nghìn chip xử lý hoạt động liên tục, tiêu thụ nhiều điện năng và cần hệ thống làm mát chuyên dụng. Đây chính là lý do trung tâm dữ liệu trở thành hạ tầng cốt lõi, được ví như mỏ vàng tỷ USD mà nhiều doanh nghiệp tranh nhau khai thác trong thời đại AI.

Tại Việt Nam, không chỉ các tên tuổi lớn như Viettel, VNPT, FPT mà cả VNG, CMC cũng đua nhau mở rộng thị phần. Cuộc cạnh tranh này thúc đẩy đầu tư vào công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng và các tiêu chuẩn vận hành cao hơn. Nhu cầu lưu trữ dữ liệu trong nước theo quy định, cùng làn sóng chuyển đổi số của doanh nghiệp, càng tạo động lực cho thị trường phát triển. Hạ tầng tính toán mạnh cũng là điều kiện để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị AI toàn cầu, vốn phụ thuộc nhiều vào phần cứng như đã thấy ở các hợp tác bộ nhớ trong bài Nvidia và SK hynix hợp tác HBM4.

Thách thức về điện năng và công nghệ xanh

Đi cùng cơ hội là không ít thách thức. Trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng điện rất lớn, nên bài toán nguồn điện ổn định và chi phí năng lượng là yếu tố sống còn. Đây cũng là lý do các doanh nghiệp chú trọng công nghệ xanh, hệ thống làm mát hiệu quả và tối ưu năng lượng, vừa để giảm chi phí vận hành vừa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững ngày càng được coi trọng.

Bên cạnh đó, việc xây dựng data center đạt chuẩn quốc tế đòi hỏi vốn đầu tư lớn và nhân lực kỹ thuật chất lượng cao. Không phải doanh nghiệp nào cũng đủ nguồn lực tham gia, nên đây thực sự là cuộc chơi của các tập đoàn lớn. Tuy nhiên, sự cạnh tranh quyết liệt cũng thúc đẩy cả ngành nâng cao chất lượng dịch vụ và đổi mới công nghệ, mang lại lợi ích lâu dài cho hệ sinh thái số của Việt Nam.

Ý nghĩa với người dùng và doanh nghiệp Việt

Với doanh nghiệp Việt, hạ tầng data center mạnh trong nước giúp triển khai AI, cloud và các dịch vụ số với chi phí hợp lý hơn, đồng thời dữ liệu được lưu trữ ngay tại Việt Nam, đáp ứng yêu cầu pháp lý và giảm rủi ro. Cạnh tranh giữa các nhà cung cấp cũng giúp doanh nghiệp có nhiều lựa chọn và mức giá tốt hơn khi thuê hạ tầng tính toán cho các dự án chuyển đổi số.

Với người dùng cuối, lợi ích đến gián tiếp qua các dịch vụ số nhanh và ổn định hơn, từ ứng dụng ngân hàng, thương mại điện tử tới giải trí trực tuyến. Khi hạ tầng AI trong nước phát triển, người Việt cũng có cơ hội tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ AI nội địa phù hợp hơn với nhu cầu và ngôn ngữ. Cuộc đua data center vì thế không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp, mà còn là nền tảng cho kinh tế số quốc gia trong thời đại AI. LongTechVision sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến của thị trường này.