Gartner cảnh báo giá máy tính tăng 17%, điện thoại tăng 13% trong 2026: nên mua gì lúc này?

Người dùng công nghệ Việt Nam đang bước vào một giai đoạn khó chịu, khi gần như mọi thứ liên quan tới máy tính và điện thoại đều có xu hướng đắt lên. Dự báo mới nhất từ công ty nghiên cứu thị trường Gartner cho thấy giá máy tính trên toàn cầu trong năm 2026 có thể tăng trung bình khoảng 17%, còn điện thoại thông minh tăng khoảng 13% so với năm trước. Con số này không phải cú sốc nhất thời, mà phản ánh một sự dịch chuyển sâu trong chuỗi cung ứng linh kiện toàn cầu.

Gartner dự báo gì và con số nói lên điều gì

Theo Gartner, mức tăng 17% với máy tính và 13% với điện thoại là con số trung bình cho toàn thị trường. Điều đó có nghĩa là một số dòng sản phẩm, đặc biệt là những mẫu cấu hình cao với nhiều RAM và bộ nhớ trong lớn, có thể tăng giá mạnh hơn con số trung bình, trong khi các mẫu phổ thông chịu tác động nhẹ hơn. Với người dùng, điều dễ nhận thấy nhất là giá niêm yết đời mới neo cao, còn đời cũ giảm giá chậm hơn so với chu kỳ thông thường.

Đây là kiểu tăng giá khác với các đợt biến động ngắn hạn trước đây do tỷ giá hay chi phí vận chuyển. Lần này, gốc rễ nằm ở chính linh kiện quan trọng bậc nhất trong mọi thiết bị điện tử, đó là chip nhớ. Khi chi phí đầu vào của một thành phần cốt lõi tăng và duy trì ở mức cao trong nhiều quý, giá thành phẩm gần như chắc chắn bị kéo lên theo, bất kể thương hiệu hay phân khúc.

Vì sao chip nhớ trở nên khan hiếm và đắt đỏ

Nguyên nhân gốc của đợt tăng giá là làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Để xây dựng và vận hành các hệ thống AI, nhiều tập đoàn công nghệ như Nvidia, AMD và Google phải mua lượng chip nhớ rất lớn, gồm cả DRAM tốc độ cao và bộ nhớ băng thông cao HBM, cho các trung tâm dữ liệu. Nhóm khách hàng này sẵn sàng trả giá cao và đặt hàng số lượng lớn, nên các nhà sản xuất chip nhớ ưu tiên phân bổ năng lực sản xuất cho họ.

Hệ quả là chip nhớ dành cho máy tính và điện thoại tiêu dùng ngày càng ít đi, trong khi nhu cầu thực tế của người dùng không hề giảm. Quy luật cung cầu đẩy giá RAM và bộ nhớ lên, và vì chip nhớ là thành phần có mặt trong mọi thiết bị, từ laptop, điện thoại đến máy chơi game và thiết bị đeo, hiệu ứng lan tỏa ra toàn bộ thị trường. Diễn biến này đã được phản ánh qua việc giá RAM được dự báo tăng thêm khoảng 20% trong quý 3/2026, cho thấy áp lực chưa hạ nhiệt.

Điều đáng nói là chu kỳ này được nhiều nhà phân tích dự báo còn kéo dài, thay vì kết thúc sớm. Việc xây dựng thêm nhà máy sản xuất chip nhớ cần nhiều năm và vốn đầu tư rất lớn, nên nguồn cung khó tăng nhanh trong ngắn hạn. Trong khi đó, cuộc đua AI chưa có dấu hiệu chững lại, đồng nghĩa nhu cầu chip nhớ cao cấp vẫn duy trì. Với người tiêu dùng, đây là lý do quan trọng để không kỳ vọng giá sẽ giảm mạnh trở lại trong một sớm một chiều.

Nhiều kênh công nghệ đã phân tích nguyên nhân giá RAM và linh kiện máy tính leo thang. Nguồn: YouTube

Người dùng Việt Nam nên mua gì và mua lúc nào

Trong bối cảnh giá khó giảm, chiến lược hợp lý nhất là mua đúng nhu cầu và đúng thời điểm, thay vì chần chừ chờ một đợt giảm giá có thể không xảy ra. Nếu bạn đang thực sự cần một chiếc máy để học tập, làm việc hay kinh doanh, việc mua sớm thường có lợi hơn là đợi, vì mỗi quý trôi qua giá linh kiện lại có thể nhích lên. Ngược lại, nếu máy hiện tại vẫn đáp ứng tốt, không có lý do gì để nâng cấp chỉ vì lo giá tăng.

Về cấu hình, nguyên tắc vàng lúc này là chọn dung lượng RAM và bộ nhớ vừa đủ nhu cầu thực tế, bởi đây chính là hai thành phần chịu tác động giá mạnh nhất. Một chiếc laptop 16GB RAM đủ dùng cho phần lớn công việc văn phòng và học tập, không nhất thiết phải nhảy lên 32GB nếu không chạy tác vụ nặng. Với điện thoại, bản bộ nhớ trung bình thường có mức chênh giá hợp lý hơn so với bản dung lượng cao nhất. Người mua laptop có thể tham khảo thêm phân tích chi tiết trong bài giá laptop có thể tăng tới 30% vì khủng hoảng RAM AI và nên mua gì để lên kế hoạch ngân sách phù hợp.

Những cách khác để tiết kiệm trong giai đoạn giá cao

Bên cạnh việc chọn đúng cấu hình, người dùng còn nhiều cách để giảm chi phí. Thứ nhất là tận dụng các đợt khuyến mãi lớn trong năm, khi đại lý đẩy hàng tồn hoặc chạy chương trình trả góp không lãi. Thứ hai là cân nhắc mua sản phẩm ở giai đoạn chuyển giao thế hệ, khi model đời trước giảm giá nhưng hiệu năng vẫn dư sức đáp ứng nhu cầu. Thứ ba là xem xét thị trường máy đã qua sử dụng uy tín cho những nhu cầu không đòi hỏi máy mới nguyên hộp.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng đợt tăng giá này ảnh hưởng tới cả những sản phẩm khác dùng nhiều chip nhớ, từ máy chơi game, thiết bị đeo cho tới các dòng flagship. Ngay cả những thương hiệu lớn cũng chịu áp lực, thể hiện qua việc iPhone 18 được dự báo tăng giá một phần vì chi phí bộ nhớ và các tính năng AI. Hiểu rõ bức tranh chung sẽ giúp bạn ra quyết định mua sắm tỉnh táo, tránh vừa mua hớ vừa mua thừa cấu hình so với nhu cầu.