Sony khai tử đĩa vật lý PlayStation từ năm 2028, chuyển hẳn sang kỷ nguyên số
Sony Interactive Entertainment vừa chính thức xác nhận sẽ ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game PlayStation mới kể từ tháng 1/2028, đánh dấu bước chuyển quan trọng nhất trong lịch sử nền tảng sang kỷ nguyên phát hành kỹ thuật số hoàn toàn. Quyết định này đồng nghĩa thế hệ console kế tiếp, được cho là PS6, gần như chắc chắn sẽ chỉ hỗ trợ chơi game dưới dạng digital ngay từ khi ra mắt.
Quyết định của Sony đánh dấu bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử phát hành game PlayStation. Nguồn: YouTube
Sony Interactive Entertainment chính thức thông báo sẽ ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game PlayStation phát hành mới kể từ tháng 1/2028. Sau thời điểm này, các tựa game mới sẽ chỉ có mặt trên PlayStation Store và tại các nhà bán lẻ dưới dạng kỹ thuật số. Quyết định không ảnh hưởng tới những tựa game đã hoặc sẽ phát hành trước thời hạn trên, các nhà phát hành vẫn có thể đặt in thêm đĩa cho những game này sau năm 2028. Theo Sony, đây là hướng đi tự nhiên để thích ứng với xu hướng tiêu dùng khi doanh số kỹ thuật số đã chiếm tới khoảng 80% tổng doanh số phần mềm PlayStation, trong khi đĩa vật lý chỉ còn chiếm khoảng 3% theo số liệu năm 2024.
Ngành công nghiệp game console vừa chứng kiến một quyết định mang tính bước ngoặt khi Sony Interactive Entertainment chính thức xác nhận sẽ khai tử hoàn toàn việc sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game PlayStation mới, khép lại nhiều thập kỷ gắn liền với định dạng đĩa quang quen thuộc.
| Thời điểm áp dụng | Tháng 1/2028 |
| Phạm vi ảnh hưởng | Game PlayStation phát hành mới |
| Game đã có đĩa trước đó | Không bị ảnh hưởng, vẫn có thể in thêm |
| Tỷ lệ doanh số kỹ thuật số hiện tại | Khoảng 80% tổng doanh số phần mềm |
| Ảnh hưởng tới PS6 | Gần như chắc chắn chỉ hỗ trợ digital |
Xu hướng tiêu dùng thúc đẩy quyết định lịch sử
Theo thông báo chính thức trên PlayStation Blog, đại diện Sony khẳng định đây là “hướng đi tự nhiên” nhằm thích ứng với sự thay đổi rõ rệt trong thói quen tiêu dùng của game thủ toàn cầu. Số liệu được Sony công bố cho thấy doanh số kỹ thuật số hiện đã chiếm tới khoảng 80% tổng doanh số phần mềm trên nền tảng PlayStation, trong khi đĩa vật lý chỉ còn đóng góp khoảng 3% theo thống kê năm 2024, một tỷ lệ quá nhỏ để tiếp tục duy trì toàn bộ dây chuyền sản xuất đĩa quang chuyên biệt.
Nhiều nhà sáng tạo nội dung game đã nhanh chóng phân tích tác động của quyết định này. Nguồn: YouTube
Con số này không phải là điều bất ngờ với những ai theo dõi sát ngành công nghiệp game trong vài năm gần đây. Đối thủ trực tiếp Xbox thậm chí còn ghi nhận tỷ lệ doanh số kỹ thuật số cao hơn, lên tới khoảng 90%, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang phát hành số đã diễn ra mạnh mẽ trên toàn ngành từ trước khi Sony đưa ra thông báo chính thức này.
Những gì không thay đổi và câu hỏi về bảo tồn game
Sony cũng nhấn mạnh rõ ràng rằng quyết định này không ảnh hưởng tới các tựa game đã phát hành hoặc dự kiến phát hành dưới dạng đĩa trước thời điểm tháng 1/2028. Các nhà phát hành vẫn có thể tiếp tục đặt in thêm bản đĩa cho những tựa game này ngay cả sau khi chính sách mới có hiệu lực, đồng nghĩa những game phát hành trong năm 2027 hoặc trước đó sẽ không bị gián đoạn nguồn cung đĩa vật lý.
Dù vậy, quyết định này cũng làm dấy lên không ít tranh luận trong cộng đồng game thủ, đặc biệt xoay quanh các vấn đề như bảo tồn game lâu dài, quyền sở hữu thực sự đối với sản phẩm đã mua và thị trường game đã qua sử dụng vốn phụ thuộc hoàn toàn vào đĩa vật lý. Nhiều người lo ngại rằng khi không còn đĩa để lưu trữ, các tựa game kỹ thuật số có thể biến mất vĩnh viễn nếu nhà phát hành ngừng hỗ trợ máy chủ hoặc gỡ bỏ sản phẩm khỏi cửa hàng số trong tương lai, một rủi ro không tồn tại với các bản đĩa vật lý truyền thống mà người chơi có thể lưu giữ trọn đời.
Vẫn còn lối đi cho hộp game vật lý
Để phần nào xoa dịu những lo ngại này, Sony cho biết sẽ tạo điều kiện để các nhà phát hành tiếp tục bán game mới tại các cửa hàng bán lẻ dưới dạng hộp sản phẩm, nhưng bên trong sẽ chứa mã tải kỹ thuật số thay vì đĩa quang truyền thống. Cách tiếp cận này cho phép trải nghiệm mua sắm tại cửa hàng vật lý vẫn được duy trì phần nào, dù bản chất sản phẩm cuối cùng vẫn là một tệp tin kỹ thuật số cần tải về và không thể chuyển nhượng dễ dàng như đĩa game truyền thống.
Diễn biến này cũng phản ánh xu hướng chuyển đổi toàn diện đang diễn ra trên khắp ngành công nghiệp giải trí kỹ thuật số nói chung, tương tự cách Palworld vừa chính thức ra mắt bản 1.0 hoàn toàn qua nền tảng phân phối số Steam mà không cần bất kỳ bản phát hành đĩa vật lý nào ngay từ đầu, cho thấy các studio phát triển game mới ngày càng ưu tiên kênh phân phối kỹ thuật số làm trọng tâm chiến lược phát hành của mình. Xu hướng này cũng từng được phản ánh phần nào qua đợt tái cơ cấu quy mô lớn mà Microsoft áp dụng cho mảng Xbox, khi các hãng lớn liên tục điều chỉnh chiến lược để thích ứng với thị trường game đang thay đổi nhanh chóng cả về công nghệ lẫn thói quen tiêu dùng.
Ý nghĩa đối với thế hệ console tiếp theo
Với việc chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2028, gần như chắc chắn thế hệ console kế tiếp của Sony, được giới công nghệ và truyền thông gọi tạm là PS6, sẽ chỉ hỗ trợ chơi game dưới dạng kỹ thuật số hoàn toàn ngay từ khi ra mắt, tương tự định hướng mà nhiều nhà sản xuất console khác cũng đang âm thầm theo đuổi trong bối cảnh chi phí sản xuất phần cứng vật lý ngày càng tăng cao, đặc biệt trong giai đoạn thị trường linh kiện bán dẫn và bộ nhớ đang trải qua nhiều biến động về giá cả và nguồn cung, một thực tế cũng từng được phản ánh qua đợt Valve tăng giá Steam Machine ngay tại thời điểm ra mắt vì khủng hoảng giá RAM toàn cầu.
Nhìn xa hơn, giới quan sát cho rằng quyết định của Sony có thể sẽ mở đường cho các đối thủ khác trong ngành đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi tương tự trong vài năm tới, khi chi phí duy trì dây chuyền sản xuất đĩa quang ngày càng trở nên kém hiệu quả về mặt kinh tế so với lợi ích mang lại, đặc biệt khi phần lớn người chơi trẻ tuổi hiện nay vốn đã quen thuộc với việc mua và tải game trực tiếp qua các cửa hàng số ngay từ những trải nghiệm chơi game đầu tiên của mình.
