OPPO, vivo, realme, OnePlus là của ai? Sự thật về BBK

Hỏi người dùng điện thoại ở Việt Nam OPPO, vivo, realme và OnePlus có quan hệ gì, câu trả lời phổ biến nhất là “bốn anh em, chung công ty mẹ BBK”. Câu đó chỉ đúng một nửa. Bốn thương hiệu này có chung một người sáng lập và chung gốc BBK, nhưng hôm nay chúng thuộc hai nhà riêng biệt. Bài này đi lại toàn bộ cây gia phả từ năm 1989, kèm thị phần tại Việt Nam và giá máy đọc trên trang bán thật.

Từ nhà máy nợ 2 triệu tệ tới máy Tiểu Bá Vương (1989-1995)

Câu chuyện bắt đầu từ ông Đoàn Vĩnh Bình, sinh năm 1961 ở Nam Xương, vào Đại học Chiết Giang năm 1978 học ngành vô tuyến điện tử. Năm 1989, ông được Tập đoàn Di Hoa (Yihua) cử về làm giám đốc một nhà máy điện tử ở Trung Sơn. Theo tư liệu được Wikipedia trích lại, lúc nhận việc nhà máy chỉ có 20 công nhân, 3.000 tệ tiền mặt và khoản nợ 2 triệu tệ.

Sản phẩm đầu tiên là chiếc máy chơi game D25, làm theo kiểu máy Famicom nhưng rẻ hơn hàng nhập. Năm 1991 công ty đổi tên thành Tiểu Bá Vương (小霸王, Subor), và đến năm 1993 thì bán máy dưới dạng “máy học tập” có bàn phím kèm phần mềm học.

Theo Wikipedia, mảng máy chơi game lãi hơn 200 triệu tệ trong hai năm 1994-1995, và đó là lợi nhuận chứ không phải doanh thu. Theo bài của 36Kr mà KrASIA phỏng dịch, ông Đoàn chỉ được hưởng 20% lợi nhuận, 80% còn lại về tập đoàn mẹ, dù có lúc Subor làm ra khoảng 90% lợi nhuận cả tập đoàn. Phần 20% không phải lúc nào cũng được trả đủ, còn đề xuất cải tổ cổ phần của ông thì không thành.

Ngày 28/8/1995, ông Đoàn rời Subor. Theo KrASIA, ông được mang theo 6 người và cam kết ít nhất một năm không cạnh tranh với công ty cũ.

BBK lên đỉnh rồi chia làm ba (1995-2006)

Ngày 18/9/1995, ông Đoàn lập công ty BBK (Bộ Bộ Cao, 步步高) ở Đông Hoản. Đi cùng ông có Trần Minh Vĩnh (Tony Chen) và Thẩm Vĩ (Shen Wei), hai cái tên về sau đứng đầu OPPO và vivo. Theo 36Kr, chính cái tên Bộ Bộ Cao được chọn qua một cuộc thi đặt tên toàn quốc với giải thưởng 5.000 tệ. Sản phẩm đầu tiên năm 1996 là điện thoại bàn có dây; hết cam kết một năm, BBK mới ra máy tính học sinh.

Cuối năm 1996, theo 36Kr, BBK chi 81,23 triệu tệ mua khung quảng cáo ngay trước bản tin thời tiết của đài CCTV, có lúc tài khoản công ty chỉ còn 20.000 tệ. Cũng theo 36Kr, BBK sau đó vào top 3 thị trường đầu VCD vốn có hơn 200 nhà sản xuất, rồi mở rộng sang máy học ngoại ngữ, điện thoại không dây và điện thoại di động.

Bước ngoặt nằm ở chuyện ông Đoàn rút lui. Theo 36Kr, ông được duyệt thẻ xanh đầu năm 2001, nghỉ hưu ở tuổi 40 và sang Mỹ. Trước khi đi, ông chia BBK thành ba công ty ngang hàng, mỗi công ty có cơ cấu cổ phần riêng, và giữ khoảng 10% ở mỗi công ty. Mảng nghe nhìn do Trần Minh Vĩnh phụ trách, sau thành OPPO; mảng điện thoại do Thẩm Vĩ phụ trách, sau thành vivo; mảng giáo dục do Hoàng Nhất Hòa phụ trách, gắn với thương hiệu đồng hồ trẻ em Tiểu Thiên Tài. Cần nói rõ là các nguồn lệch nhau về mốc chia tách: Wikipedia ghi ba công ty độc lập về cổ phần từ đầu năm 1999, vẫn dùng chung thương hiệu BBK và khoảng 80% kênh bán hàng.

Sang Mỹ, ông Đoàn chuyển sang đầu tư. Năm 2006 ông thắng phiên đấu giá trên eBay để ăn trưa với Warren Buffett với giá 620.100 USD, mức kỷ lục khi đó, toàn bộ tiền dành cho quỹ Glide ở San Francisco chuyên giúp người vô gia cư.

OPPO và vivo: chung gốc, khác công ty mẹ

Theo các trang chính thức của OPPO, hãng được thành lập năm 2004 và ra chiếc điện thoại đầu tiên tên Smiley Face năm 2008. Ở phía bên kia, theo KrASIA, Thẩm Vĩ đưa mảng điện thoại của BBK thành vivo vào năm 2009, rồi dùng hẳn tên vivo cho sản phẩm từ năm 2011. Theo Counterpoint mà KrASIA dẫn lại, năm 2020 các hãng gốc BBK cộng lại bán 19% số điện thoại mới trên thế giới.

Nhưng khi KrASIA hỏi thẳng vào năm 2021, câu trả lời của từng hãng lại khác hẳn. OPPO nói mình độc lập với BBK, giữa hai bên chỉ có “những nhà đầu tư chung”. vivo nói mình không phải công ty con của BBK và không có liên hệ gì với OPPO.

Về giấy tờ, theo KrASIA, OPPO do Guangdong OPlus Communication Technology kiểm soát, đây là công ty con 100% của Âu Gia Holdings (Guangdong OPlus Holdings, 欧加控股), và Âu Gia Holdings cũng đứng sau realme và OnePlus. Đầu năm 2024, Tiêu Tương Thần Báo dẫn dữ liệu đăng ký doanh nghiệp cho biết cổ đông lớn nhất của Âu Gia Holdings là công đoàn của chính công ty, nắm khoảng 65,86% cổ phần. Mỗi cá nhân giữ bao nhiêu thì không được công bố. Tỷ lệ ông Đoàn Vĩnh Bình đang nắm ở OPPO hay vivo hiện nay cũng không có nguồn công khai nào ghi rõ, nên bài này không đưa con số nào.

Còn bản thân BBK cũ thì sao? Theo hồ sơ đăng ký mà Wikipedia trích, công ty BBK Điện tử hoàn tất giải thể ngày 7/4/2023; chi tiết này chưa thấy báo lớn xác nhận. Dù vậy, đến tháng 1/2026 nhiều tờ báo quốc tế khi đưa tin về realme vẫn gọi BBK là “công ty mẹ”, một cách gọi theo thói quen. Cách nói chính xác là: OPPO và vivo chung người sáng lập, chung gốc BBK, nhưng là hai công ty riêng và cạnh tranh thật.

Quy mô toàn cầu cho thấy vì sao hay bị gộp làm một. Theo số liệu cuối cùng của IDC, quý 2/2026 OPPO giao 28,9 triệu điện thoại, vivo giao 21,2 triệu, trong khi Apple giao 55,7 triệu và Samsung 62,7 triệu. Cộng OPPO với vivo được khoảng 50 triệu máy, nhưng đó là cộng hai công ty khác nhau. Cũng theo IDC, cả thị trường quý này giảm 7,4% xuống 276,3 triệu máy, còn giá bộ nhớ tăng gần 300% so với năm trước, đè nặng nhất lên máy giá rẻ. Bối cảnh chip nhớ đắt lên được phân tích kỹ hơn trong bài RAM 16GB biến mất, RAM 4GB trở lại trên điện thoại 2026.

OnePlus và realme lần lượt về nhà OPPO

OnePlus được thành lập ở Thâm Quyến tháng 12/2013 (Wikipedia ghi ngày 16/12) bởi Lưu Tác Hổ (Pete Lau), cựu phó chủ tịch OPPO, cùng Carl Pei. Theo KrASIA, công ty OnePlus ở Thâm Quyến ra đời với 50 triệu tệ vốn và nhà đầu tư duy nhất là Guangdong OPPO Electronics. Tức là ngay từ đầu, OnePlus đã có gốc OPPO.

Ngày 23/4/2014, OnePlus One ra mắt với chip Snapdragon 801, giá 299 USD cho bản 16 GB và 349 USD cho bản 64 GB. Một nhà phê bình khi đó ước tính mức giá này chỉ bằng khoảng nửa giá Galaxy S5. Máy bán bằng thư mời, từng có đợt cho 100 người đập điện thoại cũ để được mua giá 1 USD, sau đó đổi luật thành tặng máy cũ cho tổ chức từ thiện. Đến 20/4/2015, OnePlus mới bỏ hẳn thư mời với chiếc One.

Carl Pei viết thư chia tay OnePlus ngày 16/10/2020 sau gần 7 năm, rồi công bố hãng Nothing ở London vào tháng 1/2021. Ngày 16/6/2021, Pete Lau thông báo OnePlus sẽ “hợp nhất sâu hơn” với OPPO, nói sự hợp tác đã cho thấy “tác động tích cực” và OnePlus vẫn “hoạt động độc lập”. Lúc đó Pete Lau làm việc cho cả hai công ty, và trang Droid Life nhận xét rằng nghe như vậy thì chẳng giống độc lập chút nào. Trước đó TechVision cũng đã tổng hợp tin OnePlus rút khỏi Mỹ và châu Âu.

Tháng 1/2026, Android Headlines đăng bài cho rằng OnePlus đang bị tháo dỡ dần, nói về cắt nhân sự, hủy một số mẫu máy và rút khỏi vài thị trường. Ngày 21/1/2026, giám đốc OnePlus Ấn Độ Robin Liu viết trên X: “We’re operating as usual and will continue to do so.” Năm ngày sau, Marques Brownlee đăng video dưới đây, tính tới ngày 14/10/2026 đã có hơn 5,26 triệu lượt xem.

Góc nhìn của MKBHD về con đường từ "kẻ hủy diệt flagship" tới một thương hiệu nằm trong OPPO, đăng ngày 26/1/2026. Nguồn: kênh YouTube Marques Brownlee

Đến cuối tháng 4/2026, Gizmochina ghi nhận chuyện đóng cửa OnePlus đã không xảy ra. Kết luận khách quan nhất là OnePlus chưa chết, đúng như lời hãng, nhưng cũng không còn là công ty tự chủ như năm 2014.

realme đi đúng con đường đó. Theo trang tin của realme, thương hiệu được thành lập ngày 4/5/2018, người đứng đầu là Sky Li (Lý Bỉnh Trung), trước đó phụ trách kinh doanh quốc tế của OPPO. Theo KrASIA, cái tên realme bắt nguồn từ dòng OPPO Real, dòng máy khoảng 1.000 tệ. Ngày 30/7/2018, Sky Li thông báo trên Weibo rời OPPO để xây realme thành thương hiệu độc lập.

Ngày 7/1/2026, realme xác nhận đang được hợp nhất vào OPPO như một thương hiệu con, để “tận dụng nguồn lực tốt hơn và tăng cộng hưởng”. Theo Reuters, mục tiêu cụ thể là dùng chung nguồn lực và cắt giảm chi phí, còn realme giữ thương hiệu và lộ trình ra máy. Từ 1/4/2026, hậu mãi của realme ở Trung Quốc chuyển sang mạng lưới OPPO.

Thị phần ở Việt Nam quý 2/2026: OPPO 20%, vivo 6%

OPPO vào Việt Nam ngày 27/3/2013 với chiếc Find 5 ra mắt tại khách sạn Sheraton Sài Gòn. Theo OPPO dẫn số liệu GfK, hãng đứng thứ 3 năm 2015 và lên thứ 2 từ năm 2016; cũng theo OPPO, tháng 10/2016 thời chiếc F1s, hãng đạt 34% thị phần. Trong bài kỷ niệm 8 năm tại Việt Nam (khoảng năm 2021, số liệu đã cũ), OPPO nói có hàng trăm nghìn đại lý nhỏ lẻ, hơn 45 trung tâm bảo hành và hơn 5.000 nhân viên. vivo chính thức có mặt năm 2015 và tháng 8/2017 bắt tay Thế Giới Di Động để phủ máy ra hơn 1.500 cửa hàng.

Số liệu mới nhất cho thấy cả hai vẫn mạnh. Theo Omdia, quý 2/2026 Samsung dẫn đầu với 28%, tiếp theo là Xiaomi 21%, OPPO 20% (tăng 4 điểm, mạnh nhất trong top 5), Apple 16% và vivo 6% (giảm 1 điểm). realme nằm trong nhóm còn lại cùng HONOR và Transsion, cả nhóm chỉ 9%.

Nếu cộng OPPO và vivo sẽ được 26%, chỉ kém Samsung 2 điểm. Nhưng cần nhớ đó là cộng hai công ty khác nhau, không phải thị phần của một “tập đoàn BBK”. Cũng theo Omdia, ở Đông Nam Á OPPO (tính cả realme, không gồm OnePlus) gần như rút khỏi phân khúc dưới 100 USD để tập trung vào dòng Reno, còn vivo giảm 88% lượng máy dưới 100 USD trong khu vực.

Bảng giá OPPO, vivo, realme, OnePlus tại Việt Nam

Giá dưới đây là giá hiển thị trên trang danh sách của Thế Giới Di Động, FPT Shop và CellphoneS, đọc ngày 14/10/2026. Giá bán lẻ thay đổi theo khuyến mãi nên có thể đã khác khi bạn đọc bài, hãy kiểm lại trên trang của nhà bán trước khi mua. Bảng không gồm iQOO vì thương hiệu này không nằm trong lần đọc giá.

Đọc bảng theo từng nhà sẽ thấy dải giá rất rộng. Bên OPPO, máy rẻ nhất trong danh sách là A6c khoảng 4,7 triệu, đắt nhất là Find X9 Ultra gần 46 triệu, còn máy gập Find N6 bản 512 GB trên FPT Shop gần 65 triệu. Bên vivo, Y05e khoảng 4,3 triệu, X300 Ultra gần 38 triệu, và V70 5G khoảng 17,5 triệu đứng cùng tầm với Reno16 5G. realme nhẹ nhàng hơn, từ Note 80 khoảng 4,2 triệu tới realme 16 Pro gần 14 triệu.

OnePlus là trường hợp đặc biệt. Ở hai chuỗi đã kiểm, chưa có chiếc OnePlus nào có giá niêm yết để mua ngay: Thế Giới Di Động không có mục OnePlus trong phần máy hiển thị, còn CellphoneS liệt kê 10 mẫu nhưng đều ghi “Sắp về hàng” và “Giá Liên Hệ”. Người muốn dùng OnePlus ở Việt Nam hiện phải tìm qua kênh khác, kéo theo câu hỏi bảo hành. Nếu quan tâm dòng flagship mới nhất của OPPO ở Trung Quốc, xem thêm bài OPPO Find X10 Pro Max ra mắt với ba camera 200MP.

Tóm lại: mua máy cần nhớ gì

OPPO, vivo, realme và OnePlus không phải bốn anh em cùng một công ty mẹ. Đúng hơn, đây là hai nhà riêng có chung một người thầy: nhà OPPO gồm OPPO, OnePlus và từ năm 2026 có thêm realme; nhà vivo gồm vivo và iQOO. Ông Đoàn Vĩnh Bình là người sáng lập chung, nhưng không có nguồn công khai nào cho thấy ông đang điều hành hãng nào.

Nguồn tham khảo

Tất cả nguồn dưới đây được đọc ngày 14/10/2026. Phần lớn chi tiết tiểu sử giai đoạn 1989-2001 (tỷ lệ 20/80, 81,23 triệu tệ, cuộc thi đặt tên, cổ phần 10%) đến từ một bài của 36Kr do KrASIA phỏng dịch, nên đã ghi “theo 36Kr” ở từng chỗ.

• KrASIA, “Meet BBK, the world’s largest phone maker that you’ve never heard of” (04/03/2021): kr-asia.com
• KrASIA, loạt bài về Đoàn Vĩnh Bình phỏng theo 36Kr (25/08/2022): kr-asia.com
• Wikipedia: Duan Yongping, Subor, BBK Electronics, OnePlus One, Carl Pei
• Tiêu Tương Thần Báo qua QQ News (06/02/2024), cổ đông Âu Gia Holdings: news.qq.com
• OPPO, trang giới thiệu và bài 8 năm tại Việt Nam: oppo.com/en/about-us, oppo.com/vn
• realme Việt Nam, tin thương hiệu: realme.com/vn
• NBC News, đấu giá bữa trưa với Warren Buffett: nbcnews.com
• IDC, thị phần smartphone toàn cầu quý 2/2026 (cập nhật 17/09/2026): idc.com
• Thông cáo IDC về giá bộ nhớ (11/08/2026): biztechreports.com
• Droid Life, OnePlus hợp nhất với OPPO (16/06/2021): droid-life.com
• ETV Bharat, CEO OnePlus Ấn Độ bác tin đóng cửa (21/01/2026): etvbharat.com
• Gizmochina, OPPO gộp OnePlus và realme (30/04/2026, tin trong ngành): gizmochina.com
• Business Today, realme về OPPO làm thương hiệu con (07/01/2026): businesstoday.in
• Omdia qua TelecomLead (27/08/2026) và Báo Nghệ An (01/09/2026), thị phần Việt Nam quý 2/2026: telecomlead.com, baonghean.vn
• Báo SGGP, OPPO 8 năm tại Việt Nam: sggp.org.vn; Tiền Phong, vivo hợp tác Thế Giới Di Động: tienphong.vn
• Trang bán hàng (giá đọc 14/10/2026): Thế Giới Di Động OPPO, vivo, realme; FPT Shop OPPO; CellphoneS OnePlus