Khủng hoảng bộ nhớ 2026: RAM, SSD tăng giá vì AI gom hàng

Computex vui, nhưng người mua sắp chịu giá cao

Computex 2026 vừa khép lại với hàng loạt phần cứng hấp dẫn, từ bộ sưu tập kỷ niệm 20 năm ASUS ROG Edition đến chip laptop mới của NVIDIA. Nhưng đằng sau không khí sôi động đó, giới phân tích đưa ra một cảnh báo đáng chú ý cho người tiêu dùng nửa cuối 2026: giá thiết bị nhiều khả năng đi lên vì khủng hoảng bộ nhớ.

Vấn đề không nằm ở thiết bị mới, mà ở một linh kiện cơ bản: bộ nhớ. RAM và ổ cứng SSD đang tăng giá nhanh tới mức ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán của gần như mọi thiết bị điện tử tiêu dùng.

Giải thích nguyên nhân và tác động của khủng hoảng bộ nhớ 2026. Nguồn: YouTube

AI data center gom sạch bộ nhớ

Gốc rễ của cuộc khủng hoảng là làn sóng xây dựng data center AI. Các mô hình AI lớn cần lượng bộ nhớ khổng lồ, đặc biệt là bộ nhớ băng thông cao HBM gắn cùng GPU. Để chạy theo nhu cầu này, ba nhà sản xuất bộ nhớ lớn nhất thế giới là Samsung, SK Hynix và Micron đã dồn phần lớn năng lực sang HBM.

Theo các số liệu được trích dẫn, ba hãng này đã chuyển tới khoảng 93% năng lực sản xuất sang HBM cho data center, và AI có thể hút tới khoảng 70% nguồn DRAM cao cấp trong năm 2026. Khi dây chuyền ưu tiên cho bộ nhớ AI, sản lượng bộ nhớ phổ thông cho PC, laptop và điện thoại bị thu hẹp, đẩy giá lên cao.

Giá tăng tới mức nào?

Các con số đầu năm 2026 cho thấy mức tăng rất mạnh và diễn ra nhanh:

Mức tăng cụ thể thay đổi theo loại linh kiện, dung lượng và thời điểm, nhưng xu hướng chung là rõ ràng: bộ nhớ đắt hơn nhiều so với một, hai năm trước. Điều này khiến các hãng lắp ráp PC phải tích trữ linh kiện, càng làm nguồn cung căng thẳng thêm.

Phân tích đà tăng giá PC và linh kiện. Nguồn: YouTube

Ai bị ảnh hưởng: laptop, console và smartphone tầm trung

Bộ nhớ là linh kiện có mặt trong gần như mọi thiết bị, nên ảnh hưởng lan rộng:

• Laptop và PC: RAM và SSD chiếm tỷ trọng chi phí đáng kể, nên giá máy mới và giá nâng cấp đều tăng.
• Máy chơi game cầm tay: Các hệ máy như Steam Deck OLED hay Nintendo Switch 2 dùng nhiều bộ nhớ, đối mặt áp lực tăng giá đầu ra.
• Smartphone tầm trung: Phân khúc giá rẻ và tầm trung nhạy cảm với chi phí linh kiện, dễ bị tăng giá hoặc cắt giảm dung lượng để giữ giá.

Nói cách khác, ngay cả khi không mua thiết bị cao cấp, người dùng phổ thông vẫn có thể cảm nhận được tác động qua giá bán nhích lên hoặc cấu hình bị cắt bớt ở cùng tầm tiền.

Vì sao đà tăng giá có thể kéo dài qua năm 2026. Nguồn: YouTube

Bao giờ giá hạ nhiệt?

Câu trả lời không mấy lạc quan. Nhận định được trích dẫn nhiều nhất đến từ CEO Intel Lip-Bu Tan, cho rằng khó có sự hạ nhiệt trước năm 2028. Lý do mang tính cấu trúc: kể cả khi các hãng bắt đầu xây nhà máy bộ nhớ mới ngay bây giờ, một nhà máy cần khoảng 18 đến 24 tháng để hoàn thành, cộng thêm thời gian tăng dần sản lượng.

Vì vậy, nguồn cung dồi dào trở lại nhiều khả năng phải tới năm 2028. Trong khoảng thời gian đó, nhu cầu AI vẫn được dự báo tiếp tục tăng, nên áp lực lên giá bộ nhớ phổ thông khó sớm được giải tỏa.

Người dùng Việt Nam nên làm gì?

Với người đang có kế hoạch mua máy hoặc nâng cấp, vài gợi ý thực tế:

• Cần nâng RAM hoặc SSD thì cân nhắc làm sớm, vì giá có xu hướng tăng tiếp trong ngắn hạn.
• Chọn cấu hình đủ dùng dài hạn ngay từ đầu thay vì mua tối thiểu rồi định nâng cấp sau, khi giá linh kiện có thể đắt hơn.
• So sánh kỹ cấu hình ở cùng tầm giá, vì một số máy có thể bị giảm dung lượng RAM hoặc bộ nhớ trong để giữ mức giá.

Bối cảnh này cũng liên quan tới làn sóng đầu tư hạ tầng AI, được phân tích thêm trong bài NVIDIA GTC Taipei 2026: Đài Loan tăng tốc hạ tầng AI Vera Rubin và bức tranh chi tiêu trong bài Big Tech chi 725 tỷ USD cho AI năm 2026. Người đang chọn laptop mới có thể tham khảo thêm chip NVIDIA N1X cho laptop và MacBook Pro M6 OLED.

LongTechVision sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến giá bộ nhớ và tác động tới giá thiết bị tại Việt Nam.