Big Tech chi 725 tỷ USD cho AI năm 2026 — tăng 75% so với năm ngoái
Meta, Amazon, Microsoft và Alphabet đã cam kết tổng cộng khoảng 725 tỷ USD chi phí vốn trong năm 2026, gần như toàn bộ dành cho hạ tầng AI: data center, chip tùy chỉnh, GPU và mô hình. Đây là con số lớn nhất trong lịch sử ngành công nghệ.
Ảnh: TechStartups
Meta + Amazon + Microsoft + Alphabet sẽ chi 725 tỷ USD trong 2026 cho hạ tầng AI, tăng hơn 75% so với năm 2025. Cisco cắt giảm 4.000 nhân viên để chuyển vốn sang chip, optics, security AI. Blackstone và Halliburton đầu tư 1 tỷ USD vào VoltaGrid để xây microgrid khí ga phục vụ data center. Cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn tốn kém nhất nhưng cũng tiềm năng nhất.
Trong các báo cáo tài chính quý gần đây, bốn "ông lớn" công nghệ đã đồng loạt cam kết mức chi phí vốn (capital expenditure) khổng lồ cho năm 2026 — một con số chưa từng có tiền lệ.
725 tỷ USD chia thế nào?
Tổng 725 tỷ USD bao gồm:
- Data center mới và mở rộng — phần lớn ngân sách
- Chip tùy chỉnh (custom silicon): Google TPU, Amazon Trainium/Inferentia, Microsoft Maia, Meta MTIA
- GPU NVIDIA và AMD: đặt hàng số lượng lớn để training và inference
- Mô hình AI: chi phí huấn luyện các mô hình thế hệ mới
Mức tăng hơn 75% so với năm 2025 cho thấy mức độ "all-in" vào AI của các Big Tech. Đây không còn là khoản đầu tư thăm dò — đây là cuộc đặt cược định mệnh.
Cisco cắt 4.000 việc để dồn tiền cho AI
Cùng lúc, Cisco Systems thông báo cắt giảm gần 4.000 nhân viên như một phần của tái cấu trúc nhằm chuyển nhiều đầu tư hơn vào hạ tầng AI: silicon, optics, security. Đây là pattern lặp lại ở nhiều công ty công nghệ lớn — cắt giảm các bộ phận truyền thống để dồn vốn cho AI.
Cuộc khủng hoảng điện năng
Một thực tế ít người nói: điện năng đang là rào cản lớn nhất của AI. Tại Mỹ, nhiều bang đã cảnh báo lưới điện không kịp đáp ứng nhu cầu của các data center AI mới.
Đó là lý do Blackstone và Halliburton vừa đầu tư 1 tỷ USD vào VoltaGrid, một công ty ở Houston chuyên xây microgrid chạy bằng khí ga để triển khai data center nhanh chóng. Khi không thể chờ lưới điện, các công ty buộc phải tự xây nguồn điện riêng.
Phản ứng của người dân
Cuộc khảo sát của Gallup cho thấy 71% người trưởng thành Mỹ phản đối việc có một data center AI gần khu mình ở, trong đó 48% phản đối mạnh mẽ. Lý do: tiêu thụ điện, nước, ồn ào, lo ngại về môi trường và bảo mật.
Đây là một bài toán xã hội mà các Big Tech sẽ phải giải nếu muốn tiếp tục mở rộng. Quan hệ công chúng và "social license" cho data center sẽ là chủ đề nóng trong vài năm tới.
Ý nghĩa với Việt Nam
Với Việt Nam — quốc gia đang tích cực thu hút đầu tư công nghệ — đây là cơ hội đáng chú ý. Nếu một phần nhỏ trong 725 tỷ USD chảy về khu vực Đông Nam Á, các trung tâm dữ liệu mới có thể tạo ra hàng nghìn việc làm kỹ thuật cao và thúc đẩy hạ tầng số.
Tuy nhiên, bài học từ Mỹ cho thấy: cần chuẩn bị sớm về điện năng và quy hoạch. Bộ ngành liên quan và các tỉnh thành đang đua nhau mời gọi data center cần học bài học này — không thể chỉ mời mà không có hạ tầng điện và làm mát tương xứng.
Cuộc đua AI 2026 không còn là cuộc đua thuật toán — đó là cuộc đua điện, nước, chip và đất.