Google gắn nhãn quảng cáo tạo bằng AI: xem 'How this ad was made' để không bị đánh lừa

Trong bối cảnh nội dung do AI tạo ra tràn ngập không gian số, Google vừa có bước đi đáng chú ý nhằm tăng tính minh bạch cho quảng cáo. Từ ngày 9/7/2026, hãng bắt đầu triển khai bảng thông tin mang tên How this ad was made trong công cụ My Ad Center, cho phép người dùng biết một quảng cáo có được tạo hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo hay không. Đây là phản ứng trực tiếp trước làn sóng quảng cáo tạo bằng AI ngày càng khó phân biệt với nội dung thật.

Bảng “How this ad was made” xuất hiện trong My Ad Center

Về cơ bản, tính năng mới cho phép người dùng chủ động tra cứu nguồn gốc của một quảng cáo. Khi thấy một quảng cáo trên Search, YouTube hoặc Discover, người dùng có thể mở menu My Ad Center và tìm tới mục How this ad was made để xem quảng cáo đó có yếu tố AI trong quá trình tạo hoặc chỉnh sửa hay không. Đây là cách Google trao thêm quyền cho người dùng trong việc đánh giá độ tin cậy của nội dung mà họ nhìn thấy hằng ngày.

Phạm vi triển khai là toàn cầu và trải trên ba nền tảng lớn nhất của Google về mặt quảng cáo hiển thị, gồm công cụ tìm kiếm Search, nền tảng video YouTube và bảng tin gợi ý Discover. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng tại Việt Nam về lý thuyết cũng có thể tiếp cận thông tin gắn nhãn khi tính năng được kích hoạt đầy đủ, dù trải nghiệm cụ thể có thể khác nhau tùy khu vực và tùy loại quảng cáo.

Google bổ sung nhãn tiết lộ AI cho quảng cáo trên Search, YouTube và Discover. Nguồn: YouTube

Việc đưa nhãn AI vào My Ad Center là một phần trong xu hướng minh bạch hóa nội dung mà nhiều nền tảng lớn đang theo đuổi. Khi các công cụ tạo ảnh và video bằng AI trở nên phổ biến và chất lượng ngày càng cao, ranh giới giữa hình ảnh thật và hình ảnh do máy tạo ra gần như biến mất với mắt thường. Một cơ chế gắn nhãn, dù chưa hoàn hảo, vẫn được xem là bước đi cần thiết để người dùng có thêm căn cứ đánh giá.

Cơ chế hai tầng và kẽ hở của việc tự khai báo

Điểm mấu chốt khiến giới quan sát tranh luận nằm ở cách Google phân loại nguồn gốc AI thành hai tầng. Với những quảng cáo được tạo bằng chính các công cụ AI tạo sinh của Google, hệ thống sẽ tự động gắn nhãn mà nhà quảng cáo không cần làm gì thêm. Đây là phần đáng tin cậy nhất, bởi Google nắm rõ quy trình tạo nội dung trong hệ sinh thái của mình.

Tuy nhiên, với quảng cáo được tạo bằng công cụ AI của bên thứ ba, mọi thứ phụ thuộc vào việc nhà quảng cáo có tự tích chọn khai báo hay không. Đáng chú ý, Google cho biết sẽ không kiểm tra xem ô khai báo đó có được tích một cách trung thực hay không. Nói cách khác, nếu một nhà quảng cáo dùng công cụ AI ngoài hệ sinh thái Google để dựng nội dung nhưng cố tình không khai báo, quảng cáo vẫn có thể xuất hiện mà không mang nhãn AI. Đây chính là kẽ hở khiến nhiều chuyên gia cho rằng cơ chế hiện tại mới chỉ dừng ở mức tự nguyện, chưa đủ mạnh để chặn hoàn toàn các nội dung gây hiểu lầm.

Sự thận trọng này là dễ hiểu, bởi nội dung do AI tạo ra không chỉ dừng ở quảng cáo. Người dùng ngày càng phải đối mặt với nguy cơ từ hình ảnh và video giả mạo, khiến kỹ năng nhận biết ảnh và video deepfake do AI dựng nên trở thành điều cần thiết để tự bảo vệ trước lừa đảo và thông tin sai lệch.

EU, Ấn Độ, New York được bảo vệ chặt hơn

Không phải mọi khu vực đều áp dụng cùng một mức độ minh bạch. Với các chiến dịch nhắm tới người dùng tại Liên minh châu Âu, Ấn Độ và bang New York của Mỹ, Google áp dụng biện pháp mạnh hơn, đó là hiển thị lớp phủ trực quan ngay trên chính hình ảnh quảng cáo được đánh dấu là chỉnh sửa bằng AI. Thay vì phải chủ động mở My Ad Center để tra cứu, người dùng ở những khu vực này sẽ nhìn thấy dấu hiệu nhận biết rõ ràng ngay trên nội dung.

Sự khác biệt theo vùng này gắn chặt với áp lực pháp lý. Động thái của Google diễn ra chỉ ba tuần trước thời điểm Điều 50 của Đạo luật AI châu Âu về nghĩa vụ minh bạch bắt đầu có hiệu lực từ ngày 2/8/2026. Theo quy định này, các vi phạm về minh bạch nội dung AI có thể bị phạt tới 15 triệu euro hoặc 3% doanh thu toàn cầu hằng năm, tùy con số nào lớn hơn. Với mức phạt nặng như vậy, việc các nền tảng lớn chủ động triển khai công cụ gắn nhãn trước thời hạn là bước đi mang tính phòng thủ rõ rệt.

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Dù các lớp phủ trực quan bắt buộc chưa áp dụng cho Việt Nam, xu hướng minh bạch hóa nội dung AI vẫn có ý nghĩa với người dùng trong nước. Quảng cáo tạo bằng AI đang xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng số, và việc có thêm một công cụ để kiểm tra nguồn gốc, dù ở dạng tự nguyện, vẫn tốt hơn là không có gì. Người dùng nên hình thành thói quen kiểm tra thông tin quảng cáo khi nghi ngờ, đồng thời cảnh giác với những nội dung quá hoàn hảo hoặc quá giật gân.

Về dài hạn, cách các nền tảng như Google xử lý nội dung AI cũng sẽ định hình lại trải nghiệm tìm kiếm và duyệt web của tất cả mọi người. Google đang đứng trước bài toán cân bằng giữa việc đẩy mạnh AI trong sản phẩm của mình, như trong làn sóng thay đổi cách tìm kiếm với AI Mode, và trách nhiệm bảo đảm người dùng không bị đánh lừa bởi chính những nội dung do AI sinh ra. Nhãn How this ad was made là bước đầu tiên, nhưng để thực sự hiệu quả, cơ chế này sẽ cần được siết chặt hơn thay vì chỉ dựa vào sự trung thực tự nguyện.