Cerebras: startup chip AI to bằng cái đĩa, định giá vượt 100 tỷ USD sau IPO
Cerebras Systems, startup chip AI sở hữu con chip Wafer-Scale Engine có kích thước bằng cả một tấm wafer silicon, tương đương một chiếc đĩa ăn, vừa niêm yết thành công trên sàn Nasdaq với cổ phiếu tăng gần gấp đôi ngay trong ngày giao dịch đầu tiên, đưa định giá công ty vượt mốc 100 tỷ USD chỉ sau vài giờ, trở thành một trong những đối thủ đáng gờm nhất thách thức vị thế thống trị của Nvidia trong lĩnh vực chip suy luận AI.
Cerebras gây chấn động thị trường chứng khoán với màn IPO đưa định giá vượt mốc 100 tỷ USD. Nguồn: YouTube
Cerebras Systems vừa niêm yết thành công trên sàn Nasdaq với mã CBRS, huy động được 5,55 tỷ USD. Cổ phiếu mở cửa ở mức 350 USD, gần gấp đôi giá IPO 185 USD, đưa vốn hoá thị trường vượt mốc 100 tỷ USD chỉ trong vài giờ giao dịch đầu tiên. Sản phẩm cốt lõi của công ty là Wafer-Scale Engine (WSE-3), con chip có kích thước bằng cả một tấm wafer silicon, tương đương một chiếc đĩa ăn, chứa tới 4.000 tỷ transistor và 900.000 nhân xử lý tối ưu cho AI trên một miếng silicon duy nhất. OpenAI đã ký hợp đồng trị giá 20 tỷ USD với Cerebras để sử dụng năng lực tính toán, cho thấy công ty đang trở thành đối thủ đáng gờm thách thức vị thế thống trị của Nvidia ở mảng suy luận AI.
Thị trường chip AI toàn cầu vừa chứng kiến một trong những màn ra mắt sàn chứng khoán ấn tượng nhất trong nhiều năm qua khi Cerebras Systems, startup đứng sau con chip AI có kích thước lớn chưa từng có, chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq với mức định giá vượt xa mọi kỳ vọng ban đầu.
| Mã cổ phiếu | CBRS trên Nasdaq |
| Số tiền huy động | 5,55 tỷ USD |
| Giá mở cửa | 350 USD (gần gấp đôi giá IPO 185 USD) |
| Vốn hoá đạt được | Vượt 100 tỷ USD |
| Sản phẩm cốt lõi | Wafer-Scale Engine (WSE-3) |
| Khách hàng lớn | OpenAI, hợp đồng 20 tỷ USD |
Chip to bằng cái đĩa: triết lý thiết kế khác biệt
Điểm làm nên tên tuổi của Cerebras chính là triết lý thiết kế chip hoàn toàn khác biệt so với phần lớn các đối thủ trong ngành. Trong khi các hãng dẫn đầu như Nvidia lựa chọn cách tiếp cận kết nối hàng nghìn GPU kích thước nhỏ thông qua hệ thống mạng phức tạp, Cerebras lại chọn hướng đi táo bạo hơn: khắc toàn bộ năng lực tính toán vào một miếng wafer silicon nguyên khối thay vì cắt nhỏ ra rồi kết nối lại.
Kết quả là Wafer-Scale Engine (WSE-3), con chip có kích thước lên tới 46.225mm vuông, được ví von là to bằng một chiếc đĩa ăn thông thường, chứa tới 4.000 tỷ transistor cùng 900.000 nhân xử lý được tối ưu chuyên biệt cho các tác vụ AI, tất cả gói gọn trên cùng một miếng silicon duy nhất, cùng 44GB bộ nhớ SRAM tích hợp ngay trên chip. Kiến trúc này giúp giải quyết một trong những nút thắt lớn nhất của điện toán AI hiện nay: việc di chuyển dữ liệu giữa các chip. Trong khi các cụm GPU truyền thống phải liên tục điều phối công việc qua nhiều chip riêng biệt, Cerebras giữ phần lớn quá trình tính toán và di chuyển bộ nhớ bên trong cùng một thiết bị vật lý, giúp tăng tốc độ sinh token và giảm độ trễ đáng kể cho các tác vụ suy luận AI.
Phân tích chi tiết về màn IPO gây chấn động của Cerebras và tham vọng thách thức Nvidia. Nguồn: YouTube
Màn IPO gây chấn động phố Wall
Về mặt tài chính, Cerebras đã huy động thành công 5,55 tỷ USD qua đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Cổ phiếu công ty mở cửa ở mức 350 USD, gần gấp đôi giá chào bán IPO ban đầu 185 USD, đưa vốn hoá thị trường của Cerebras vượt qua mốc 100 tỷ USD chỉ trong vài giờ giao dịch đầu tiên, một thành tích hiếm thấy ngay cả trong giai đoạn bùng nổ đầu tư AI hiện nay. Đợt IPO này cũng được cho là đã tạo ra hai tỷ phú mới, đánh dấu một cột mốc tài chính quan trọng cho toàn bộ hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực chip AI.
Tuy vậy, hành trình sau IPO của Cerebras không hoàn toàn suôn sẻ. Sau đà tăng ấn tượng ban đầu, cổ phiếu công ty đã trải qua giai đoạn biến động mạnh, có thời điểm giảm tới khoảng 40% so với mức đỉnh đạt được ngay sau khi niêm yết, phản ánh sự thận trọng của giới đầu tư trước một công ty công nghệ mới với mô hình kinh doanh còn chưa được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ thị trường. Dù vậy, cổ phiếu đã cho thấy dấu hiệu phục hồi trở lại trong những phiên giao dịch gần đây, một phần nhờ kỳ vọng công ty có thể hưởng lợi từ tình trạng thiếu hụt bộ nhớ HBM đang ảnh hưởng tới toàn ngành chip AI.
Hợp đồng 20 tỷ USD với OpenAI và tham vọng mở rộng
Yếu tố quan trọng nhất củng cố niềm tin của giới đầu tư vào Cerebras chính là mối quan hệ đối tác sâu rộng với OpenAI. Công ty đứng sau ChatGPT đã ký hợp đồng nhiều năm trị giá lên tới 20 tỷ USD với Cerebras để sử dụng năng lực tính toán, một trong những thương vụ lớn nhất từng được ghi nhận trong ngành công nghiệp chip AI, cho thấy ngay cả những phòng thí nghiệm AI hàng đầu thế giới cũng đang chủ động tìm kiếm giải pháp bổ sung bên cạnh sự phụ thuộc truyền thống vào Nvidia.
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, Cerebras đã công bố mở rộng quan hệ hợp tác sản xuất với Flex, bổ sung nhiều dây chuyền sản xuất chuyên dụng mới tại California, đặt mục tiêu tăng gấp bảy lần năng lực sản xuất cho hệ thống tăng tốc AI chủ lực CS-3 vào cuối năm 2026.
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều công ty công nghệ lớn tìm kiếm giải pháp chip AI thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào Nvidia, tương tự cách Google đang đẩy mạnh phát triển chip TPU Ironwood cho riêng mình hay việc Anthropic được cho là đang đàm phán với Samsung để phát triển chip AI riêng trên tiến trình 2nm, cho thấy cuộc đua đa dạng hoá nguồn cung chip AI đang diễn ra sôi động trên phạm vi toàn cầu, không chỉ giới hạn ở bất kỳ khu vực địa lý hay nhóm công ty cụ thể nào. Trường hợp thành công của Cerebras cũng phần nào tương đồng với chiến lược tự chủ công nghệ mà DeepSeek đang theo đuổi khi tự phát triển chip AI suy luận riêng tại Trung Quốc, cho thấy xu hướng đa dạng hoá kiến trúc chip AI đang lan rộng trên khắp các khu vực địa lý khác nhau.
