Apple AFM 3: mô hình AI mới, bắt tay Google Gemini
Apple vừa giới thiệu Apple Foundation Models thế hệ thứ ba, gọi tắt là AFM 3, bước đi quan trọng trong chiến lược trí tuệ nhân tạo của hãng. AFM 3 là một họ mô hình gồm phiên bản chạy trực tiếp trên thiết bị và phiên bản chạy trên máy chủ đám mây, bên cạnh các mô hình phục vụ tạo và chỉnh sửa ảnh. Đáng chú ý nhất là việc Apple hé lộ hợp tác với Google, khi mô hình Gemini được cho là đóng vai trò trong chiến lược AI và Siri thế hệ mới. Đây là cách Apple vừa giữ thế mạnh xử lý AI ngay trên máy, vừa dựa vào đối tác cho những tác vụ nặng, thay vì tự làm tất cả.
AFM 3 là họ mô hình AI mới của Apple, gồm bản chạy trên máy và trên máy chủ. Nguồn: YouTube
Apple giới thiệu Apple Foundation Models thế hệ 3 (AFM 3), họ mô hình AI gồm phiên bản chạy trực tiếp trên thiết bị và phiên bản chạy trên máy chủ đám mây, cùng các mô hình tạo và chỉnh sửa ảnh. Bản nền tảng AFM 3 Core khoảng 3 tỷ tham số chạy ngay trên iPhone, còn AFM 3 Core Advanced khoảng 20 tỷ tham số mạnh hơn. Apple cũng mở khung Foundation Models framework để lập trình viên khai thác AI trên máy mà không tốn chi phí gọi API. Điểm gây chú ý là việc Apple hợp tác với Google, khi Gemini được cho là tham gia vào chiến lược AI và Siri thế hệ mới, dù chi tiết vẫn đang được cập nhật.
Trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo, Apple luôn đi theo cách riêng: kín tiếng, thận trọng và ưu tiên xử lý ngay trên thiết bị. Thế hệ mới nhất của chiến lược đó vừa lộ diện với Apple Foundation Models thế hệ thứ ba, gọi tắt là AFM 3. Đây không chỉ là một mô hình đơn lẻ mà là cả một họ sản phẩm, và điểm gây bất ngờ nhất là việc Apple công khai bắt tay với Google, đối thủ lâu năm, cho một phần chiến lược AI của mình.
| Tên gọi | Apple Foundation Models thế hệ 3 |
| AFM 3 Core | Khoảng 3 tỷ tham số, chạy trên thiết bị |
| AFM 3 Core Advanced | Khoảng 20 tỷ tham số |
| Bản đám mây | Chạy trên máy chủ cho tác vụ nặng |
| Cho lập trình viên | Foundation Models framework, miễn phí gọi API trên máy |
| Đối tác | Google, với mô hình Gemini |
Một họ mô hình, nhiều tầng xử lý
Thay vì chạy theo một mô hình khổng lồ duy nhất, Apple chia AFM 3 thành nhiều tầng phù hợp với từng nhu cầu. Ở tầng nhẹ nhất là AFM 3 Core với khoảng 3 tỷ tham số, đủ nhỏ để chạy trực tiếp trên iPhone mà vẫn xử lý tốt các tác vụ AI thường ngày. Cao hơn một bậc là AFM 3 Core Advanced với khoảng 20 tỷ tham số, mạnh hơn đáng kể cho những yêu cầu phức tạp. Với các tác vụ nặng vượt khả năng của thiết bị, Apple dùng phiên bản chạy trên máy chủ đám mây riêng.
Cách phân tầng này phản ánh triết lý cân bằng của Apple giữa ba yếu tố: quyền riêng tư, tốc độ và sức mạnh. Xử lý trên máy giúp dữ liệu không phải rời khỏi thiết bị, phản hồi nhanh và không cần kết nối mạng, trong khi các mô hình đám mây gánh phần việc đòi hỏi tài nguyên lớn. Bên cạnh mô hình ngôn ngữ, AFM 3 còn có các mô hình phục vụ tạo và chỉnh sửa ảnh, mở rộng phạm vi ứng dụng sang mảng sáng tạo hình ảnh.
AFM 3 kết hợp mô hình chạy trên máy với sức mạnh đám mây và sự tham gia của đối tác. Nguồn: YouTube
Với người dùng cuối, sự phân tầng này diễn ra âm thầm phía sau. Thiết bị tự quyết định tác vụ nào xử lý trên máy, tác vụ nào cần tới đám mây, mang lại trải nghiệm liền mạch. Đây là cách Apple giữ vững cam kết về quyền riêng tư mà vẫn không bị tụt lại trong cuộc đua AI.
Cái bắt tay bất ngờ với Google
Điểm gây chú ý nhất của AFM 3 không nằm ở thông số mà ở đối tác. Apple hé lộ hợp tác với Google, trong đó mô hình Gemini được cho là tham gia vào một số phần của chiến lược AI, bao gồm định hướng cho Siri thế hệ mới. Đây là bước đi thực dụng đáng chú ý từ một công ty vốn nổi tiếng muốn tự chủ mọi công nghệ lõi.
Việc dựa vào Gemini cho những phần nặng nhất cho thấy Apple chấp nhận thực tế rằng xây dựng một mô hình ngôn ngữ khổng lồ hàng đầu là cuộc chơi tốn kém và khó, nơi các đối thủ như Google và OpenAI đã đi trước nhiều năm. Thay vì cố đuổi bằng mọi giá, Apple chọn tập trung vào thế mạnh xử lý trên thiết bị và tích hợp sâu vào hệ sinh thái, còn phần mô hình đám mây khổng lồ thì hợp tác. Cần lưu ý rằng các chi tiết quanh sự hợp tác Apple và Google vẫn đang được cập nhật, thậm chí có những thông tin trái chiều, nên bức tranh đầy đủ cần thêm thời gian để rõ ràng.
Foundation Models framework cho lập trình viên
Bên cạnh mô hình, Apple cũng mở cánh cửa cho cộng đồng phát triển thông qua Foundation Models framework. Bộ công cụ này cho phép lập trình viên khai thác trực tiếp khả năng AI chạy trên thiết bị mà không tốn chi phí gọi API đám mây, một lợi thế lớn về cả chi phí lẫn quyền riêng tư.
Đây là nước đi thông minh nhằm khuyến khích các nhà phát triển đưa tính năng AI vào ứng dụng ngay trên nền tảng Apple. Khi hàng triệu thiết bị đã có sẵn mô hình chạy cục bộ, việc bổ sung tính năng AI trở nên rẻ và dễ hơn, giúp hệ sinh thái ứng dụng phong phú hơn mà không phụ thuộc vào chi phí máy chủ. Cách tiếp cận này khác biệt so với việc Apple tỏ ra thận trọng với hướng agentic AI tại WWDC 2026, cho thấy hãng chọn xây nền tảng vững trước khi chạy theo các tính năng tự động hóa phô trương.
Apple đang tính toán điều gì
Chiến lược AFM 3 cho thấy một Apple thực dụng hơn: giữ quyền kiểm soát ở lớp xử lý trên thiết bị nơi hãng mạnh nhất, đồng thời hợp tác cho những phần mà đối thủ đã bỏ xa. Cách làm này giúp Apple nhanh chóng nâng cấp trải nghiệm AI cho người dùng mà không phải đổ nguồn lực khổng lồ để tự xây một mô hình đám mây đầu bảng từ con số không. Đây là sự khác biệt lớn so với cách Google phát triển các mô hình Gemini mạnh mẽ hay các phòng thí nghiệm AI đang chạy đua tự chủ hoàn toàn.
Dù bức tranh hợp tác còn vài mảng chưa rõ, AFM 3 đánh dấu một bước ngoặt trong tư duy AI của Apple: bớt tự làm tất cả, sẵn sàng bắt tay đối thủ để phục vụ người dùng tốt hơn. Trong bối cảnh quan hệ giữa các ông lớn công nghệ ngày càng phức tạp, thể hiện qua cả việc Apple kiện OpenAI về bí mật thương mại, việc Apple chọn Google làm đối tác AI cho thấy các liên minh trong ngành đang được vẽ lại nhanh chóng, và người hưởng lợi cuối cùng, hy vọng, sẽ là người dùng.
