Anthropic và OpenAI nộp hồ sơ IPO: làn sóng giga-IPO ngành AI 2026

Ngành trí tuệ nhân tạo vừa chứng kiến một cột mốc lịch sử khi hai công ty dẫn đầu cùng tiến tới sàn chứng khoán. Anthropic, công ty tạo ra trợ lý AI Claude, đã nộp hồ sơ IPO mật vào ngày 1/6/2026 ở mức định giá 965 tỷ USD, lần đầu vượt qua OpenAI về giá trị. Ngay sau đó, OpenAI cũng nộp hồ sơ lên sàn, nhắm thời điểm tháng 9/2026. Cùng với SpaceX, các thương vụ này tạo nên làn sóng giga-IPO chưa từng có, đánh dấu giai đoạn dòng tiền khổng lồ đổ vào công nghệ.

Anthropic vượt OpenAI và nộp hồ sơ IPO

Theo CNBC và Fortune, Anthropic đã nộp bản thảo hồ sơ niêm yết lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ vào ngày 1/6/2026, mở đường cho một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử công nghệ. Trước đó, hãng huy động được 65 tỷ USD trong một vòng gọi vốn định giá công ty ở mức 965 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên Anthropic vượt qua OpenAI về giá trị, một bước ngoặt trong cuộc đua giữa hai đối thủ hàng đầu của AI tạo sinh.

Điều khiến giới đầu tư chú ý không chỉ là định giá khổng lồ mà còn ở đà tăng trưởng tài chính. Anthropic dự kiến đạt doanh thu khoảng 10,9 tỷ USD trong quý hai và đang trên đà ghi nhận quý có lãi đầu tiên. Với một công ty AI còn non trẻ, việc tiến gần tới điểm hòa vốn là tín hiệu cho thấy mô hình kinh doanh dựa trên trợ lý AI và dịch vụ cho doanh nghiệp đang vận hành hiệu quả, củng cố niềm tin của nhà đầu tư trước thềm IPO.

Phân tích ý nghĩa làn sóng IPO của các hãng AI và SpaceX. Nguồn: YouTube

OpenAI lập tức bám đuổi

Chỉ ít ngày sau động thái của Anthropic, OpenAI, công ty tạo ra ChatGPT, cũng nộp hồ sơ IPO mật. Theo TechCrunch, OpenAI làm việc cùng hai ngân hàng đầu tư hàng đầu là Goldman Sachs và Morgan Stanley, nhắm thời điểm chào sàn vào khoảng tháng 9/2026. Định giá của OpenAI trong thương vụ này được ước tính trong khoảng 730 tới 850 tỷ USD, một con số vẫn thuộc hàng lớn nhất dù đứng sau Anthropic.

Việc hai công ty dẫn đầu cùng tiến tới sàn gần như đồng thời biến năm 2026 thành thời điểm bước ngoặt của ngành. Cả hai đều muốn trở thành công ty AI tiên phong đầu tiên niêm yết đại chúng, qua đó tiếp cận nguồn vốn lớn để tài trợ cho chi phí khổng lồ trong việc đào tạo mô hình và xây dựng hạ tầng tính toán. Cuộc đua lên sàn vì thế cũng phản ánh nhu cầu vốn ngày càng lớn của lĩnh vực này.

Làn sóng giga-IPO và ý nghĩa thị trường

Sự xuất hiện cùng lúc của các thương vụ IPO khổng lồ từ SpaceX, Anthropic và OpenAI được giới quan sát gọi là làn sóng giga-IPO. Đây là hiện tượng hiếm gặp, khi nhiều công ty có định giá hàng trăm tỷ tới gần nghìn tỷ USD cùng lên sàn trong thời gian ngắn. Nó phản ánh kỳ vọng rất lớn của thị trường vào hai lĩnh vực nóng nhất hiện nay là trí tuệ nhân tạo và không gian.

Tuy nhiên, quy mô này cũng đặt ra câu hỏi về định giá và rủi ro. Khi dòng tiền tập trung mạnh vào một số ít công ty với mức giá kỷ lục, nguy cơ hình thành bong bóng và biến động lớn là điều nhà đầu tư cần cân nhắc. Lịch sử cho thấy các đợt niêm yết được kỳ vọng cao đôi khi đi kèm biến động dữ dội sau đó. Bối cảnh này gắn liền với các thương vụ lớn khác như SpaceX IPO 2026 và SpaceX mua Cursor.

Vì sao các hãng AI cần lên sàn?

Đào tạo và vận hành các mô hình AI tiên tiến đòi hỏi chi phí cực lớn, từ chip xử lý, trung tâm dữ liệu tới điện năng và nhân lực. Việc niêm yết đại chúng mở ra kênh huy động vốn quy mô lớn và bền vững hơn so với chỉ dựa vào các vòng gọi vốn tư nhân. Với nguồn lực này, các hãng có thể tăng tốc nghiên cứu, mở rộng hạ tầng và cạnh tranh trong cuộc đua mà quy mô tính toán là yếu tố sống còn.

Lên sàn cũng mang lại tính minh bạch và uy tín, giúp các công ty AI dễ ký kết hợp đồng lớn với doanh nghiệp và chính phủ. Đổi lại, họ phải chịu sự giám sát chặt chẽ hơn về tài chính và quản trị, cũng như áp lực từ cổ đông về tăng trưởng và lợi nhuận. Đây là sự đánh đổi quen thuộc khi một công ty công nghệ chuyển từ giai đoạn khởi nghiệp sang công ty đại chúng.

Người dùng và nhà đầu tư Việt Nam nên lưu ý gì?

Với nhà đầu tư Việt, các đợt IPO này về lý thuyết có thể tiếp cận thông qua những nền tảng đầu tư quốc tế hợp pháp khi cổ phiếu lên sàn Mỹ. Tuy nhiên, cổ phiếu các công ty AI có định giá rất cao và biến động mạnh, nên rủi ro cũng lớn tương xứng. Nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ quy định, chi phí, rủi ro tỷ giá và không nên chạy theo tâm lý đám đông quanh các thương vụ đình đám.

Ở góc độ người dùng công nghệ, làn sóng IPO này cho thấy AI đang bước vào giai đoạn trưởng thành về kinh doanh, không còn chỉ là cuộc chơi nghiên cứu. Điều đó đồng nghĩa các sản phẩm AI sẽ ngày càng gắn chặt với mô hình thương mại, kéo theo thay đổi về giá dịch vụ và tính năng. Theo dõi diễn biến này giúp người dùng Việt hiểu rõ hơn bối cảnh đằng sau các công cụ AI mình đang dùng hằng ngày.