Vốn đầu tư startup lập kỷ lục 510 tỷ USD nửa đầu 2026 nhờ AI

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo đang định hình lại toàn bộ thị trường đầu tư mạo hiểm toàn cầu theo cách chưa từng có. Theo dữ liệu mới nhất từ Crunchbase, tổng vốn đầu tư vào các startup trên thế giới đã cán mốc kỷ lục 510 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm 2026. Con số khổng lồ này, cùng mức độ tập trung đáng kinh ngạc của nó vào một vài công ty AI, đang vẽ lại bản đồ dòng tiền của cả ngành công nghệ.

Nửa năm kỷ lục của vốn đầu tư mạo hiểm

Con số 510 tỷ USD tự nó đã nói lên quy mô chưa từng có của thị trường. Để so sánh, mức này vượt qua cả 440 tỷ USD được đầu tư trong toàn bộ năm 2025, nghĩa là chỉ trong sáu tháng, giới đầu tư đã rót nhiều tiền hơn cả một năm trước đó. Theo Crunchbase, đây là mức cao nhất từng được ghi nhận cho bất kỳ giai đoạn nửa năm nào trong lịch sử.

Phân bổ theo quý cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ. Quý 1/2026 chứng kiến hơn 305 tỷ USD được rót vào hơn 5.000 startup, trở thành quý lớn nhất từng ghi nhận. Quý 2 tiếp nối với 205 tỷ USD, xếp thứ hai trong lịch sử. Sự liên tiếp của hai quý kỷ lục này tạo nên một nửa năm bùng nổ, phản ánh niềm tin và kỳ vọng rất lớn của giới đầu tư vào làn sóng công nghệ hiện tại.

Dòng vốn kỷ lục nửa đầu 2026 cho thấy sức hút mãnh liệt của AI với giới đầu tư. Nguồn: YouTube

Điều thú vị là làn sóng này không chỉ diễn ra ở khâu đầu tư. Hoạt động thoái vốn thông qua IPO và các thương vụ thâu tóm cũng tăng tốc mạnh mẽ, tạo nên thị trường thoái vốn sôi động nhất kể từ giai đoạn bùng nổ năm 2021. Khi các nhà đầu tư có thể thu hồi vốn qua IPO và mua bán, họ càng có động lực rót thêm tiền vào các vòng gọi vốn mới, tạo thành một vòng quay dòng tiền tích cực cho toàn hệ sinh thái khởi nghiệp.

AI hút phần lớn dòng tiền

Điểm gây chú ý nhất trong báo cáo không phải tổng số tiền, mà là mức độ tập trung của nó. Chỉ riêng hai công ty AI hàng đầu là OpenAI và Anthropic đã huy động tới 217 tỷ USD, tương đương 43% tổng vốn đầu tư startup trong nửa đầu năm. Nói cách khác, gần một nửa số tiền đổ vào toàn bộ startup thế giới chỉ chảy vào hai cái tên này.

Xu hướng tập trung này còn thể hiện ở bức tranh rộng hơn. Hơn 70% vốn startup trong quý 2 chảy vào các công ty tập trung vào AI, tăng mạnh so với mức dưới 50% chỉ một năm trước đó. Điều này cho thấy AI đã trở thành thỏi nam châm hút vốn mạnh nhất, lấn át gần như mọi lĩnh vực công nghệ khác. Những vòng gọi vốn khổng lồ liên tục xuất hiện, chẳng hạn vòng gọi vốn 122 tỷ USD của OpenAI với định giá kỷ lục, là minh chứng rõ nét cho sức hút này.

Cơ hội và rủi ro của sự tập trung

Mức độ tập trung cao này mang tới cả hai mặt. Ở khía cạnh tích cực, các công ty AI dẫn đầu có được nguồn lực khổng lồ để đầu tư vào hạ tầng, nhân tài và nghiên cứu, giúp đẩy nhanh tiến bộ công nghệ. Không chỉ các phòng thí nghiệm mô hình, cả lĩnh vực robot cũng hưởng lợi, như việc Neura Robotics gọi được 1,4 tỷ USD từ Nvidia và Amazon cho thấy dòng vốn đang lan tỏa sang các ứng dụng AI vật lý.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, việc dòng tiền dồn vào một số ít công ty và một lĩnh vực duy nhất cũng làm dấy lên lo ngại. Các startup ngoài lĩnh vực AI có thể gặp khó khăn hơn khi huy động vốn, còn giới đầu tư đối mặt với rủi ro nếu kỳ vọng vào AI không được hiện thực hóa như mong đợi, tạo nguy cơ hình thành bong bóng. Với hệ sinh thái khởi nghiệp ở các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, đây vừa là cơ hội học hỏi vừa là thách thức cạnh tranh, như bức tranh khởi nghiệp công nghệ Việt Nam 2026 với bài toán gọi vốn phần nào phản ánh.

Tựu trung, con số 510 tỷ USD của nửa đầu năm 2026 là một cột mốc lịch sử, phản ánh sức nóng chưa từng có của làn sóng AI trong mắt giới đầu tư. Nhưng đằng sau kỷ lục ấy là một câu chuyện về sự tập trung, khi phần lớn dòng tiền chảy vào một số ít công ty tuyến đầu. Bức tranh này vừa cho thấy tiềm năng to lớn của AI, vừa nhắc nhở về những rủi ro của việc đặt cược quá nhiều vào một xu hướng. Diễn biến của thị trường trong nửa cuối năm sẽ là phép thử quan trọng, cho biết liệu đà tăng trưởng này có bền vững hay không.