Vì sao điện thoại gập đổi sang tỉ lệ 4:3, và Samsung có thực sự thiệt khi iPhone Fold ra mắt?

Trong lúc Samsung tung teaser cho Galaxy Z Fold 8 Wide với tỉ lệ màn hình hoàn toàn mới, một chi tiết đáng chú ý không kém là Apple cũng được đồn đoán đang phát triển chiếc iPhone Fold đầu tiên với hướng thiết kế tương tự. Cả hai gã khổng lồ công nghệ dường như đang hội tụ về cùng một hướng đi cho màn hình gập, đặt ra câu hỏi vì sao ngành công nghiệp lại đồng loạt chuyển dịch vào đúng thời điểm này, và ai sẽ là người hưởng lợi thực sự khi cả hai sản phẩm cùng xuất hiện trên thị trường.

Vì sao ngành công nghiệp đồng loạt chuyển sang tỉ lệ 4:3

Trong nhiều năm qua, hầu hết điện thoại gập kiểu sách trên thị trường, từ Galaxy Z Fold tới các mẫu gập của Trung Quốc, đều sử dụng màn hình trong có tỉ lệ gần vuông. Vấn đề với tỉ lệ này là khi người dùng muốn chia đôi màn hình để chạy hai ứng dụng cùng lúc, mỗi nửa màn hình trở nên quá hẹp, gây khó khăn khi thao tác hoặc đọc nội dung dài. Tỉ lệ 4:3 mới, vốn quen thuộc với người dùng iPad mini và các dòng máy tính bảng nhỏ gọn, giải quyết trực tiếp vấn đề này, mang lại không gian chia đôi cân đối hơn nhiều, gần với trải nghiệm đa nhiệm thực thụ trên máy tính bảng thay vì một màn hình điện thoại được kéo giãn ra.

Tỉ lệ 4:3 được kỳ vọng mang lại trải nghiệm đa nhiệm tốt hơn hẳn so với màn hình gập gần vuông trước đây. Nguồn: YouTube

Việc cả Samsung lẫn Apple, hai hãng có ảnh hưởng lớn nhất tới xu hướng thiết kế toàn ngành, cùng lúc hướng tới tỉ lệ này không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên, mà phản ánh một kết luận chung được cả hai đội ngũ thiết kế rút ra sau nhiều năm thu thập phản hồi người dùng thực tế: màn hình gập chỉ thực sự hữu ích hơn điện thoại thường khi không gian mở ra đủ rộng để đa nhiệm thoải mái, thay vì chỉ đơn thuần là một màn hình lớn hơn.

Góc nhìn người dùng: iPhone Fold ra mắt có làm lu mờ Samsung?

Đây không phải lần đầu Apple bị nghi ngờ định giá sản phẩm theo hướng tối đa hóa lợi nhuận thay vì thuần túy vì công nghệ, một góc nhìn từng được phân tích trong bài viết về nghịch lý giá bán và toan tính của Apple với iPhone 18 Pro Max. Với người dùng, đặc biệt là nhóm đang cân nhắc giữa hệ sinh thái Android và Apple, sự xuất hiện của iPhone Fold với tỉ lệ tương tự Galaxy Z Fold 8 Wide chắc chắn sẽ tạo ra một lựa chọn hấp dẫn mới, đặc biệt với những ai đã quen thuộc và gắn bó với hệ sinh thái Apple nhưng vẫn tò mò về trải nghiệm màn hình gập. Về mặt cảm nhận thương hiệu, việc Apple, vốn luôn giữ hình ảnh cẩn trọng và chỉ tung sản phẩm mới khi đã hoàn thiện, cũng chọn đi theo hướng tỉ lệ 4:3 có thể vô tình củng cố thêm tính đúng đắn của quyết định thiết kế mà Samsung đã thử nghiệm trước, thay vì khiến Samsung trông như kẻ chạy theo. Tuy vậy, không thể phủ nhận rằng khi có thêm một lựa chọn uy tín từ Apple, một bộ phận người dùng vốn đang do dự có thể quyết định chờ đợi và chuyển hướng sang iPhone Fold thay vì mua Galaxy Z Fold thế hệ mới ngay lập tức.

Samsung không hẳn thiệt: bán màn hình cho chính đối thủ

Đây là điểm quan trọng nhất thường bị bỏ qua khi bàn về tác động của iPhone Fold lên Samsung. Trong khi Samsung Electronics, bộ phận sản xuất điện thoại của tập đoàn, sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với Apple trên thị trường điện thoại gập thành phẩm, thì Samsung Display, bộ phận sản xuất màn hình tách biệt trong cùng tập đoàn, lại đang là nhà cung cấp tấm nền OLED gập độc quyền cho chính chiếc iPhone Fold. Theo các nguồn tin trong ngành, Samsung Display đã ký hợp đồng độc quyền kéo dài 3 năm với Apple, với sản lượng dự kiến khoảng 11 triệu tấm nền trong năm 2026, một con số cao hơn nhiều so với ước tính ban đầu của giới phân tích.

Lý do Apple buộc phải chọn Samsung nằm ở việc các đối thủ cạnh tranh của Samsung Display chưa đủ năng lực đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe mà Apple đặt ra. BOE, hãng màn hình Trung Quốc, được cho là chưa vượt qua được bài kiểm tra chất lượng tấm nền gập của Apple, trong khi LG Display cũng chưa có kinh nghiệm sản xuất đại trà tấm nền gập dành riêng cho smartphone. Điều này khiến Samsung gần như là lựa chọn khả thi duy nhất, biến Apple, đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên thị trường điện thoại gập, trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của chính bộ phận sản xuất linh kiện thuộc Samsung.

Nói cách khác, mỗi chiếc iPhone Fold bán ra trên toàn cầu, dù có thể lấy đi một phần khách hàng tiềm năng của Galaxy Z TriFold, chiếc điện thoại gập ba đầu tiên của Samsung hay dòng Z Fold tiêu chuẩn, vẫn mang lại doanh thu trực tiếp cho Samsung thông qua mảng kinh doanh màn hình. Đây là mô hình kinh doanh không hiếm gặp trong ngành công nghệ, nơi ranh giới giữa đối thủ cạnh tranh và đối tác chuỗi cung ứng thường xuyên đan xen lẫn nhau, tương tự cách Samsung từng nhiều lần vừa cạnh tranh vừa cung ứng linh kiện cho Apple ở các mảng sản phẩm khác trong quá khứ, bao gồm cả chip nhớ và một số linh kiện màn hình trên các dòng iPhone thông thường.

Bức tranh tổng thể: cạnh tranh sản phẩm, hợp tác chuỗi cung ứng

Nhìn tổng thể, việc Apple gia nhập thị trường điện thoại gập với tỉ lệ màn hình tương tự Galaxy Z Fold 8 Wide chắc chắn sẽ làm nóng thêm cuộc cạnh tranh ở phân khúc sản phẩm thành phẩm, buộc Samsung phải liên tục cải tiến để giữ chân người dùng hiện tại và thu hút thêm khách hàng mới. Tuy nhiên, xét trên góc độ tổng thể của cả tập đoàn Samsung, bao gồm cả mảng sản xuất linh kiện, tác động kinh tế không hề tiêu cực một chiều như nhiều người vẫn nghĩ. Khi thị trường điện thoại gập nói chung mở rộng nhờ sự tham gia của Apple, tổng nhu cầu tấm nền OLED gập trên toàn cầu cũng tăng theo, và phần lớn lợi ích từ sự tăng trưởng đó, ít nhất trong ba năm tới, vẫn sẽ đổ về Samsung Display nhờ vị thế nhà cung cấp độc quyền.