Trung Quốc vận hành trung tâm dữ liệu dưới biển đầu tiên thế giới dùng điện gió
Trung Quốc vừa chính thức đưa vào vận hành thương mại đầy đủ trung tâm dữ liệu dưới biển đầu tiên thế giới, đặt ngoài khơi Thượng Hải, sử dụng điện từ trang trại điện gió ngoài khơi và nước biển làm mát tự nhiên, chứa gần 2.000 máy chủ phục vụ xử lý AI, dữ liệu lớn và hạ tầng 5G.
Trung Quốc vận hành trung tâm dữ liệu dưới biển đầu tiên thế giới dùng điện gió ngoài khơi. Nguồn: YouTube
Trung Quốc vừa chính thức vận hành thương mại đầy đủ trung tâm dữ liệu dưới biển tại khu vực Lâm Cảng, ngoài khơi Thượng Hải, được gọi là dự án đầu tiên trên thế giới hoạt động thương mại hoàn chỉnh. Cơ sở công suất 24 megawatt, chứa gần 2.000 máy chủ bao gồm cụm GPU, được kết nối trực tiếp với trang trại điện gió ngoài khơi công suất 200 megawatt với hơn 50 turbine, cung cấp trên 95% điện năng từ nguồn tái tạo. Hệ thống dùng nước biển làm mát tự nhiên ở nhiệt độ trung bình khoảng 15 độ C, giúp giảm chi phí làm mát tới 90% so với trung tâm dữ liệu trên đất liền truyền thống, đồng thời không cần dùng nước ngọt và giảm hơn 90% diện tích đất sử dụng.
Cộng đồng công nghệ Việt Nam, với tin tức được nhiều trang trong nước đưa lại, đang chú ý tới một dự án hạ tầng dữ liệu độc đáo của Trung Quốc. Nước này vừa chính thức đưa vào vận hành thương mại đầy đủ trung tâm dữ liệu dưới biển đầu tiên trên thế giới, đặt tại khu vực Lâm Cảng ngoài khơi Thượng Hải, đánh dấu bước đột phá trong cách xây dựng hạ tầng phục vụ nhu cầu tính toán AI ngày càng tăng.
| Vị trí | Ngoài khơi Lâm Cảng, Thượng Hải |
| Công suất | 24 megawatt, gần 2.000 máy chủ |
| Nguồn điện | Trang trại điện gió 200MW, 50+ turbine |
| Làm mát | Nước biển tự nhiên ~15°C |
Vì sao đặt máy chủ dưới đáy biển
Ý tưởng cốt lõi đằng sau dự án là tận dụng nước biển lạnh tự nhiên để làm mát máy chủ, thay vì phải dùng hệ thống điều hòa, làm mát tốn kém năng lượng như các trung tâm dữ liệu trên đất liền truyền thống. Các máy chủ được niêm phong trong các mô-đun chịu áp lực, đặt ở độ sâu khoảng 35 mét dưới mặt nước, sử dụng nước biển xung quanh có nhiệt độ trung bình khoảng 15 độ C làm hệ thống làm mát thụ động, giúp giảm chi phí làm mát tới 90% so với trung tâm dữ liệu trên cạn, nơi có thể tiêu tốn tới 40% tổng điện năng chỉ để duy trì nhiệt độ vận hành an toàn cho máy chủ.
Trung Quốc hoàn thành xây dựng trung tâm dữ liệu dưới biển đầu tiên trên thế giới ngoài khơi Thượng Hải. Nguồn: YouTube
Điện gió ngoài khơi cấp hơn 95% năng lượng
Cơ sở công suất 24 megawatt này được kết nối trực tiếp với một trang trại điện gió ngoài khơi công suất 200 megawatt, với hơn 50 turbine gió, cung cấp trên 95% tổng lượng điện năng cần thiết cho toàn bộ hoạt động của trung tâm dữ liệu. Đây là điểm khác biệt lớn so với phần lớn trung tâm dữ liệu AI hiện nay trên thế giới vẫn chủ yếu dựa vào lưới điện thông thường, thường có tỷ lệ năng lượng tái tạo thấp hơn đáng kể, khiến dự án Thượng Hải trở thành ví dụ điển hình về hạ tầng AI xanh, giảm thiểu tác động môi trường.
Gần 2.000 máy chủ phục vụ xử lý AI
Bên trong các mô-đun chịu áp lực dưới biển là gần 2.000 máy chủ, bao gồm cả cụm GPU từ China Telecom và các nhà cung cấp khác, được thiết kế để xử lý các tác vụ trí tuệ nhân tạo, gán nhãn dữ liệu lớn và hạ tầng mạng 5G. Với chi phí xây dựng ước tính khoảng 226 triệu USD, dự án là kết quả hợp tác giữa HiCloud Technology, công ty kỹ thuật tư nhân chuyên về trung tâm dữ liệu dưới biển, cùng các đối tác nhà nước như China Telecom và công ty xây dựng China Communications Construction.
Dự án này cũng phản ánh xu hướng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng phục vụ AI của Trung Quốc trên nhiều mặt trận khác nhau, tương tự cách Unitree Robotics vừa được duyệt niêm yết trên sàn chứng khoán Thượng Hải để huy động vốn phát triển robot hình người, cho thấy Thượng Hải đang trở thành trung tâm đầu tư công nghệ quan trọng của Trung Quốc trong năm 2026.
Góc nhìn: giải pháp hạ tầng AI bền vững có nhân rộng được không?
Từ góc độ theo dõi xu hướng hạ tầng công nghệ, tôi cho rằng dự án này đặt ra một câu hỏi thú vị cho toàn ngành: liệu mô hình kết hợp làm mát bằng nước biển và điện gió ngoài khơi có thể trở thành giải pháp phổ biến cho bài toán tiêu thụ năng lượng khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu hay không. Với nhu cầu tính toán AI tăng theo cấp số nhân trong khi lo ngại về tiêu thụ điện năng và nước của các trung tâm dữ liệu ngày càng lớn, cách tiếp cận sáng tạo này của Trung Quốc, dù đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn và công nghệ xây dựng dưới nước phức tạp, có thể trở thành hình mẫu tham khảo cho các quốc gia có đường bờ biển dài và tiềm năng điện gió ngoài khơi tốt, tương tự cách OpenAI đầu tư phát triển chip AI riêng Jalapeño để tối ưu hiệu suất năng lượng cho hạ tầng tính toán AI của riêng mình.
Với người dùng công nghệ Việt Nam quan tâm tới các mô hình AI được huấn luyện và vận hành trên hạ tầng như thế này, có thể tham khảo thêm Google Gemma 4 12B, mô hình AI mã nguồn mở chạy trực tiếp trên laptop để hiểu thêm về xu hướng song song, nơi một số mô hình AI được tối ưu để chạy cục bộ, giảm phụ thuộc vào các trung tâm dữ liệu quy mô lớn như dự án dưới biển này.
Toàn bộ quá trình xây dựng dự án tại Thượng Hải chỉ mất khoảng sáu tháng, một tốc độ khá nhanh so với quy mô phức tạp của công trình dưới biển, cho thấy Trung Quốc đã tích lũy được kinh nghiệm kỹ thuật đáng kể trong lĩnh vực xây dựng công trình ngoài khơi qua nhiều năm phát triển ngành điện gió biển của nước này. Kinh nghiệm này có thể tiếp tục được áp dụng cho các dự án hạ tầng dữ liệu tương tự trong tương lai, khi nhu cầu tính toán AI toàn cầu vẫn đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ chưa có dấu hiệu chững lại.
