Rocket Lab mua lại Iridium giá 8 tỷ USD, thách thức Starlink của SpaceX

Rocket Lab, công ty hàng không vũ trụ tư nhân được xem là đối thủ gần nhất của SpaceX trong mảng phóng tên lửa thương mại, vừa công bố thương vụ mua lại đáng chú ý: thâu tóm toàn bộ Iridium Communications, nhà cung cấp dịch vụ vệ tinh viễn thông toàn cầu, với giá trị khoảng 8 tỷ USD. Đây được xem là một trong những bước đi chiến lược lớn nhất của Rocket Lab kể từ khi thành lập, đưa công ty từ một nhà cung cấp dịch vụ phóng tên lửa trở thành một tập đoàn vệ tinh tích hợp dọc hoàn chỉnh.

Chi tiết thương vụ 8 tỷ USD

Theo công bố ngày 29/6/2026, Rocket Lab và Iridium đã đạt thỏa thuận trong đó mỗi cổ phiếu Iridium được định giá 54 USD, áp dụng cơ cấu thanh toán hỗn hợp gồm 27 USD tiền mặt cộng với cổ phiếu phổ thông Rocket Lab theo tỷ lệ hoán đổi có giới hạn, với mức sàn tham chiếu 67,5 USD và mức trần 112,5 USD. Mức giá này tương đương khoản chênh lệch 24,1% so với giá Iridium giao dịch ngay trước khi thương vụ được công bố, một mức premium đáng kể phản ánh giá trị chiến lược mà Rocket Lab nhìn nhận ở Iridium.

Để tài trợ cho thương vụ, Deutsche Bank và Wells Fargo đã cam kết cung cấp khoản vay cầu nối trị giá 3,6 tỷ USD, phần còn lại sẽ được huy động từ nguồn tiền mặt hiện có cùng các thỏa thuận nợ và vốn cổ phần trong tương lai. Thương vụ vẫn cần được cổ đông Iridium và các cơ quan quản lý phê duyệt, dự kiến hoàn tất vào giữa năm 2027.

Ngay sau khi thông tin được công bố, cổ phiếu Iridium (mã IRDM) tăng vọt trên sàn Nasdaq, phản ánh mức premium 24,1% mà Rocket Lab đưa ra, trong khi cổ phiếu Rocket Lab (mã RKLB) cũng biến động mạnh do giới đầu tư đánh giá lại quy mô tham vọng của công ty sau thương vụ. Nhiều ngân hàng đầu tư đã nâng khuyến nghị đối với cả hai mã cổ phiếu, cho rằng việc kết hợp năng lực phóng tên lửa, sản xuất vệ tinh của Rocket Lab với hạ tầng vệ tinh sẵn có cùng dòng doanh thu thuê bao ổn định của Iridium tạo ra một mô hình kinh doanh bền vững hơn so với việc chỉ phụ thuộc vào hợp đồng phóng đơn lẻ.

CEO Rocket Lab Peter Beck chia sẻ chi tiết về thương vụ mua Iridium. Nguồn: YouTube

Vì sao đây là đòn giáng vào tham vọng vệ tinh của SpaceX

Điểm mấu chốt khiến thương vụ này được giới phân tích đánh giá là thách thức trực tiếp với Starlink nằm ở việc Rocket Lab sẽ tiếp quản toàn bộ mạng 66 vệ tinh quỹ đạo thấp của Iridium cùng băng tần L-Band được cấp phép trên toàn cầu, một loại tài nguyên phổ tần hiếm và có giá trị chiến lược lớn trong ngành viễn thông vệ tinh. Kết hợp với năng lực phóng tên lửa và sản xuất vệ tinh sẵn có, Rocket Lab giờ đây sở hữu mô hình tích hợp dọc tương tự cách SpaceX vận hành Starlink, từ thiết kế, sản xuất, phóng cho tới khai thác dịch vụ vệ tinh, thay vì chỉ đóng vai trò nhà cung cấp dịch vụ phóng cho khách hàng khác như trước đây.

Mạng lưới khách hàng hơn 2,55 triệu thuê bao của Iridium, trải khắp các lĩnh vực chính phủ, quốc phòng, hàng không, hàng hải và thương mại, cùng hệ sinh thái hơn 500 đối tác phân phối, cũng mang lại cho Rocket Lab một nền tảng doanh thu ổn định ngay lập tức, điều mà các công ty vũ trụ non trẻ thường mất nhiều năm để xây dựng. Đây là khác biệt lớn so với Starlink của SpaceX, vốn tập trung chủ yếu vào dịch vụ internet băng rộng cho người dùng cuối, trong khi Iridium mạnh về điện thoại vệ tinh, theo dõi tài sản và kết nối IoT cho các ngành công nghiệp đặc thù.

Ý nghĩa với thị trường vệ tinh toàn cầu và Việt Nam

Giới quan sát ngành cho rằng thương vụ này đánh dấu một làn sóng hợp nhất mới trong ngành công nghiệp vệ tinh, khi các công ty không còn chỉ cạnh tranh bằng năng lực phóng tên lửa đơn thuần mà mở rộng sang sở hữu toàn bộ chuỗi giá trị, từ phổ tần, vệ tinh cho tới khách hàng cuối. Xu hướng này phần nào tương đồng với cách SpaceX không ngừng mở rộng hệ sinh thái của mình, minh chứng gần đây nhất là thương vụ SpaceX mua lại Cursor (Anysphere) với giá 60 tỷ USD, cho thấy các tập đoàn không gian hàng đầu đang tích cực đa dạng hóa hoạt động kinh doanh ra ngoài mảng phóng tên lửa truyền thống.

Với người dùng tại Việt Nam, dịch vụ internet vệ tinh hiện vẫn chủ yếu gắn liền với Starlink, đã có mặt với các gói cước và tốc độ cụ thể, trong khi Iridium tập trung vào điện thoại vệ tinh và kết nối IoT chuyên dụng nên ít tác động trực tiếp tới người dùng phổ thông trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, sự xuất hiện của thêm một đối thủ vệ tinh quy mô lớn có thể thúc đẩy cạnh tranh giá dịch vụ vệ tinh toàn cầu, mang lại lợi ích gián tiếp cho người tiêu dùng khi các công ty buộc phải cải thiện chất lượng dịch vụ và tối ưu chi phí để giữ thị phần, tương tự cách cạnh tranh đã thúc đẩy nhiều đột phá trong ngành xe tự lái như Tesla mở rộng dịch vụ Robotaxi tại Dallas, Houston gần đây.