Microsoft sa thải 4.800 người, Xbox tái cơ cấu lớn nhất lịch sử, bán 4 studio

Ngành công nghiệp game toàn cầu vừa đón nhận một cú sốc lớn khi Microsoft chính thức thông báo cắt giảm 4.800 việc làm trên toàn tập đoàn, trong đó mảng Xbox phải hứng chịu phần lớn tác động với đợt tái cơ cấu được chính CEO của bộ phận này mô tả là lớn nhất trong lịch sử 25 năm của thương hiệu.

Quy mô cắt giảm: 4.800 việc làm, Xbox chịu ảnh hưởng nặng nhất

Microsoft thông báo cắt giảm ngay lập tức 4.800 việc làm trên toàn cầu, tương đương 2,1% tổng lực lượng lao động của tập đoàn. Trong đợt cắt giảm này, mảng Xbox là bộ phận chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi mất tới 3.200 vị trí, tức khoảng một phần năm tổng nhân sự của toàn bộ phận game. Một nửa trong số này, khoảng 1.600 người, đã chính thức nghỉ việc ngay trong ngày thông báo, số còn lại sẽ tiếp tục rời đi trong suốt năm tài chính 2027.

CEO Xbox Asha Sharma, người mới nhậm chức từ tháng 2/2026 sau khi kế nhiệm Phil Spencer, người đã điều hành thương hiệu suốt 12 năm, gọi đây là “cuộc tái cơ cấu quan trọng nhất trong lịch sử Xbox”. Trong bức thư gửi nhân viên, bà thẳng thắn thừa nhận: “Hoạt động kinh doanh của chúng ta hiện tại không lành mạnh”, đồng thời cho biết mảng game đang vận hành với biên lợi nhuận thấp hơn từ 3 đến 10 lần so với các nền tảng và mảng xuất bản tương đương trong ngành.

CEO Xbox Asha Sharma trực tiếp lên tiếng xác nhận tình trạng khó khăn của mảng kinh doanh game. Nguồn: YouTube

Bốn studio game rời khỏi Xbox

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của đợt tái cơ cấu là việc bốn studio game chính thức rời khỏi hệ sinh thái Xbox. Compulsion Games và Double Fine Productions sẽ trở lại hoạt động độc lập, giữ nguyên quyền sở hữu trí tuệ, danh mục game và nguồn lực vận hành hiện có. Trong khi đó, Ninja Theory, studio đứng sau loạt game Senua nổi tiếng, và Undead Labs, nhà phát triển series State of Decay, sẽ được chuyển giao cho chủ sở hữu mới, dù Microsoft chưa tiết lộ danh tính bên mua.

Đáng chú ý, CEO Asha Sharma khẳng định không có dự án game nào đã công bố công khai bị hủy bỏ trong đợt tái cơ cấu này. Các studio chuyển sang chủ sở hữu mới vẫn sẽ nhận được nguồn vốn cần thiết để hoàn thiện và phát triển tiếp các dự án game đang thực hiện, bao gồm cả tựa game tiếp theo trong series Senua của Ninja Theory và State of Decay 3 của Undead Labs. Ngoài bốn studio nêu trên, Arkane Lyon, studio đứng sau tựa game Blade sắp ra mắt, cũng đang trong quá trình tham vấn bắt buộc với hội đồng lao động để xem xét các phương án chiến lược tiềm năng trong tương lai.

Nguyên nhân: đầu tư dàn trải, biên lợi nhuận thấp

Theo lời giải thích của Asha Sharma, nguyên nhân cốt lõi dẫn tới đợt tái cơ cấu này là chiến lược đầu tư dàn trải trong nhiều năm qua. Bà cho biết: “Để tăng trưởng, chúng tôi đã đặt cược vào nhiều mảng khác nhau, và trong quá trình đó, chúng tôi vô tình không tập trung đủ vào mảng kinh doanh cốt lõi.” Cụ thể, các khoản đầu tư lớn vào dịch vụ Game Pass, chiến lược đa nền tảng và mở rộng danh mục nội dung đã không mang lại tốc độ tăng trưởng như kỳ vọng ban đầu.

Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi ngành công nghiệp phần cứng game đang trải qua giai đoạn được Sharma mô tả là “cuộc khủng hoảng phần cứng nghiêm trọng nhất trong lịch sử”, chủ yếu do tình trạng thiếu hụt chip nhớ toàn cầu đẩy chi phí sản xuất tăng vọt. Hệ quả trực tiếp là giá console Xbox sẽ tăng thêm từ 100 đến 150 USD tuỳ mẫu máy kể từ ngày 1/8/2026, một mức tăng đáng kể có thể ảnh hưởng tới sức mua của người tiêu dùng trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với các nền tảng console khác.

Bối cảnh ngành công nghệ: làn sóng cắt giảm tiếp diễn

Đợt cắt giảm của Microsoft diễn ra trong bối cảnh ngành công nghệ toàn cầu tiếp tục chứng kiến làn sóng tái cơ cấu nhân sự, đặc biệt khi các tập đoàn lớn đồng loạt dồn nguồn lực vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo thay vì các mảng kinh doanh truyền thống. Xu hướng này cũng thể hiện rõ qua việc các công ty công nghệ hàng đầu như Google đang đầu tư mạnh vào chip AI Ironwood nhằm cạnh tranh trực tiếp với Nvidia, cho thấy nguồn lực tài chính khổng lồ của các tập đoàn công nghệ đang dịch chuyển rõ rệt sang lĩnh vực AI, kéo theo những đánh đổi đáng kể ở các mảng kinh doanh khác như game console.

Với người dùng Xbox tại Việt Nam và toàn cầu, những thay đổi về giá console cùng cơ cấu studio phát triển game chắc chắn sẽ tác động tới lựa chọn mua sắm và kỳ vọng về các tựa game độc quyền trong thời gian tới, đặc biệt khi thị trường thiết bị chơi game vẫn đang sôi động với hàng loạt sản phẩm mới như kính thực tế ảo độc lập Steam Frame của Valve liên tục được các đối thủ tung ra nhằm giành thị phần người dùng.

Nhiều chuyên gia trong ngành cũng lưu ý rằng đây không phải lần đầu tiên các tập đoàn công nghệ lớn thực hiện tái cơ cấu quy mô lớn để ưu tiên nguồn lực cho các mảng kinh doanh tăng trưởng nhanh hơn, tương tự cách các đội tuyển thể thao điện tử cũng liên tục điều chỉnh chiến lược để thích ứng với môi trường cạnh tranh khốc liệt, như trường hợp BLG vừa giành vé vào chung kết tổng MSI 2026 sau khi hạ gục HLE nhờ những điều chỉnh chiến thuật kịp thời.