1X trình làng bàn tay robot mới cho NEO: 25 bậc tự do, khéo léo như người
1X Technologies, công ty robot hình người Na Uy đứng sau robot gia đình NEO, vừa công bố thế hệ bàn tay robot mới với 25 bậc tự do được kích hoạt hoàn toàn, sử dụng cơ chế gân kéo mô phỏng bàn tay con người. Bàn tay mới có thể nhấc tạ 9kg lẫn nhặt từng hạt nho khỏi cuống, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực đưa robot hình người vào công việc nhà thực tế.
Bàn tay robot mới của NEO được đánh giá là một trong những bàn tay robot khéo léo nhất từng được chế tạo. Nguồn: YouTube
1X Technologies vừa công bố thế hệ bàn tay robot mới cho robot gia đình NEO, sở hữu 25 bậc tự do được kích hoạt hoàn toàn, sử dụng cơ chế gân kéo (tendon-driven) mô phỏng cách vận động của bàn tay con người thay vì hệ truyền động bánh răng cứng nhắc truyền thống. Mỗi khớp vừa là động cơ vừa là cảm biến, cho phép robot cảm nhận chính xác lực tác động qua từng đầu ngón tay, gọi là khả năng trong suốt về lực (force transparency). Bàn tay có thể nhấc quả tạ nặng khoảng 9kg, đồng thời đủ tinh tế để nhặt từng hạt nho khỏi cuống, lắp bóng đèn hay nhặt một con ốc vít trên sàn. Đạt chuẩn chống nước IP68, đã trải qua hàng triệu chu kỳ kiểm định độ bền, 1X cho biết có năng lực sản xuất tới 10.000 bàn tay ngay trong năm nay.
Cuộc đua phát triển robot hình người cho gia đình vừa chứng kiến một bước tiến kỹ thuật đáng chú ý khi 1X Technologies, công ty robot có trụ sở tại Na Uy đứng sau robot gia đình NEO, chính thức công bố thế hệ bàn tay robot mới được đánh giá là một trong những bộ phận cơ khí khéo léo nhất từng được chế tạo cho robot hình người.
| Số bậc tự do | 25, kích hoạt hoàn toàn |
| Cơ chế vận động | Gân kéo (tendon-driven) |
| Khả năng nổi bật | Trong suốt về lực (force transparency) |
| Sức nâng tối đa | Khoảng 9kg (tạ kettlebell) |
| Chuẩn chống nước | IP68 |
| Năng lực sản xuất 2026 | 10.000 bàn tay |
Cơ chế gân kéo: chìa khoá cho sự khéo léo
Điểm khác biệt cốt lõi của bàn tay robot mới nằm ở cơ chế truyền động gân kéo, một cách tiếp cận khác hẳn so với hệ bánh răng cứng nhắc thường thấy trên robot công nghiệp truyền thống. Bàn tay của NEO vận hành với tỷ số truyền động thấp hơn đáng kể, khoảng từ 5:1 đến 15:1, sử dụng các sợi gân để kéo từng ngón tay chuyển động, mô phỏng gần chính xác cách cơ và gân vận hành bàn tay con người.
Kết quả của cách tiếp cận này là mỗi khớp trên bàn tay đồng thời đóng hai vai trò: vừa là động cơ tạo chuyển động, vừa là cảm biến đo lường lực tác động. Khi một lực bên ngoài tác động vào ngón tay, khớp sẽ nhún theo thay vì cứng nhắc chống lại, đồng thời báo cáo chính xác mức độ lực đó về hệ thống điều khiển trung tâm. 1X gọi đây là khả năng “trong suốt về lực” (force transparency), cho phép lực truyền ra bên ngoài trong khi thông tin phản hồi truyền ngược trở lại, giúp robot thực sự “cảm nhận” được những gì đang diễn ra tại đầu ngón tay theo thời gian thực.
1X Technologies công bố chi tiết kỹ thuật và khả năng của bàn tay robot mới. Nguồn: YouTube
Sức mạnh và độ tinh tế: từ tạ 9kg tới hạt nho
Minh chứng rõ nhất cho khả năng của bàn tay mới nằm ở dải năng lực rộng mà nó thể hiện được. Ở đầu cực mạnh mẽ, bàn tay có thể nhấc một quả tạ kettlebell nặng khoảng 9kg mà không gặp khó khăn. Ở đầu cực tinh tế, cùng một bàn tay này lại đủ khéo léo để nhặt từng hạt nho ra khỏi cuống mà không làm dập nát, lắp một bóng đèn vào đui đèn, hay nhặt một con ốc vít nhỏ nằm trên sàn nhà.
Các cảm biến tích hợp trên bàn tay có thể đo được lực pháp tuyến, vị trí tiếp xúc và lực trượt, cho phép robot phát hiện tình trạng vật đang bị trượt khỏi tay và tự động điều chỉnh lực nắm theo thời gian thực, tương tự phản xạ tự nhiên của con người khi cầm nắm đồ vật. Các video trình diễn cho thấy NEO có thể lắp ráp mô hình LEGO, nhặt tiền xu, dùng tua vít, xoay vặn đồ vật trong lòng bàn tay, kéo khoá áo khoác, phân loại nho, rót trà, bắt bóng mềm, cắm cáp USB-C, cầm ly rượu vang, lau bề mặt và thực hiện các cử chỉ ngôn ngữ ký hiệu.
Độ bền và tham vọng thương mại hoá quy mô lớn
Về độ bền, bàn tay mới đạt chuẩn chống nước IP68, tương đương tiêu chuẩn thường thấy trên điện thoại thông minh cao cấp, cho phép NEO nhúng tay vào nước mà không gặp trục trặc, một yếu tố quan trọng khi robot cần thực hiện các công việc nhà như rửa bát hay lau dọn. 1X cho biết bàn tay đã trải qua hàng triệu chu kỳ kiểm định độ bền, riêng khớp cổ tay được chứng minh chịu tải bền bỉ qua hơn hai triệu chu kỳ hoạt động.
Đáng chú ý, 1X cho biết công ty hiện có năng lực sản xuất tới 10.000 bàn tay robot ngay trong năm nay, một con số cho thấy công ty đang chuẩn bị nghiêm túc cho giai đoạn thương mại hoá quy mô lớn hơn, thay vì chỉ dừng lại ở các bản demo trình diễn công nghệ.
Dù vậy, không phải mọi phản hồi về NEO đều tích cực tuyệt đối. Một số bài đánh giá thực tế cho thấy tốc độ thực hiện tác vụ của robot vẫn còn khá chậm so với con người, chẳng hạn việc lấy chai nước từ tủ lạnh cách đó vài mét có thể mất hơn một phút, hay xếp vài chiếc bát vào máy rửa bát có thể mất tới hơn năm phút. Điều này cho thấy dù phần cứng bàn tay đã đạt độ khéo léo ấn tượng, năng lực xử lý và ra quyết định tức thời của toàn bộ hệ thống robot vẫn còn khoảng cách nhất định so với kỳ vọng sử dụng thực tế hàng ngày.
Bước tiến này diễn ra trong bối cảnh cuộc đua robot hình người toàn cầu đang nóng lên từng ngày, từ việc đội THU Huoshen của Trung Quốc vừa bảo vệ thành công ngôi vô địch bóng đá robot hình người tại RoboCup 2026 cho tới nỗ lực của Boston Dynamics tích hợp mô hình Gemini Robotics của Google vào robot Atlas, cho thấy năm 2026 thực sự là giai đoạn bùng nổ của lĩnh vực robot hình người trên nhiều mặt trận khác nhau, từ thể thao trình diễn cho tới ứng dụng thực tế trong gia đình, tương tự cách Apptronik cũng đang thương mại hoá robot Apollo 2 cùng nền tảng huấn luyện Park nhắm vào thị trường robot công nghiệp và dịch vụ.
